اموزش فارکس در افغانستان

شاخص توان وابسته

شاخص ها و مقیاس های اندازه گیری

معرفی شاخص های اندازه گیری و روش های تهیه آن ها موضوع این صفحه می باشد. قبل از مطالعه مطالب، ویدئوی زیر را ملاحظه نمایید که بخشی از بسته آموزشی مفاهیم پایه تحلیل آماری می باشد. برای دریافت آموزشهای ویدئویی SPSS به محصولات و بسته آموزشی spss در وب سایت دیگر این شرکت آماری مراجعه نمایید.

0- فیلم تشریح مقیاس های اندازه گیری (سطوح سنجش) متغیرها

در ویدئوی زیر با انواع مقیاس های اندازه گیری آشنا خواهید شد:

1- مقیاس اندازه گیری چیست؟

آنچه در هر مطالعه مورد توجه قرار می گیرد، اندازه گیری ویژگی ها یا صفات اشخاص و اشیا است بوسیله اعداد یا نمرات نسبت داده شده.

مثلا وقتی برای سنجش نگرش مردم نسبت به مجموعه های تلویزیونی از پرسشنامه استفاده می کنیم، برای تعیین نمره ی هر شخص عدد یا اعدادی را در نظر می گیریم. بسته به اینکه چه چیزی و چگونه اندازه گیری می نماییم اعدا د به دست آمده ویژگی های متفاوتی خواهند داشت.این ویژگیهای متفاوت اعداد را مقیاس های اندازه گیری می نمامیم.

2- انواع مقیاس های اندازه گیری

مقیاس های اندازه گیری را در چهار سطح می توان اندازه گیری کرد:

2-1- مقیاس اسمی

اندازه گیری اسمی مستلزم جای دادن اشیا یا افراد در طبقاتی است که از نظر کیفی با هم متفاوت هستند.

یک مثال ساده در این مورد متغیر جنسیت است. در سطح اندازه گیری اسمی استفاده از اعداد تنها به منظور مشخص کردن طبقات می باشد و هیچ رابطه ای که با اعمال ریاضی مطابقت کند بین آن ها وجود ندارد. اعداد به کار رفته در یک مقیاس اسمی معرف مقدار مطلق یا نسبی هیچ ویژگی نیستند.

2-2- مقیاس ترتیبی

مقیاس های ترتیبی برای ما امکان رتبه بندی ترتیب سطوح متغیر مورد بررسی را فراهم می آورد.

برای مثال چهارویژگی داشتن روابط عمومی قوی، تجربه کافی، تحصیلات مرتبط و کارکردن به صورت مستقل، را در نظر می گیریم و از پاسخگویان می خواهیم این صفات را برحسب درجه اهمیت آن ها از 1 تا 5 رتبه بندی کنند. به این ترتیب تفاوت ارجحیت هر مقوله از دید پاسخگو تعین می شود.

با این حال یکی از مشکلات مقیاس ترتیبی آن است که هرچند محقق می تواند تفاوت های مورد نظر را برحسب بزرگتر- کوچکتر بودن، بهتر-بدتر بودن و غیره رتبه کند ولی قادر نیست فاصله ی این تفاوت ها را بدست آورد. به عبارت دیگر مقادیر حاصل در مقیاس ترتیبی فاقد معنای کمی و عددی هستند. علت این امر آن است که در مقیاس ترتیبی هیچ مبدأی وجود ندارد تا ارزش ها نسبت به آن سنجیده شوند.

2-3- مقیاس فاصله ای

ویژگی عمده ی مقیاس فاصله ای آن است که به ارزش های آن نمره های عددی تعلق می گیرد. این مقیاس علاوه بر آن که اطلاعات مربوط به مقیاس های طبقه ای و ترتیبی را در بر دارد، اطلاعات اضافی در مورد تفاوت ها به دست می دهد.

برای مثال دو دمای 30 و 40 درجه در نظر بگیرید. این دو دما با یکدیگر تفاوت دارند، دمای 40 بیشتر از 30 است و همچنین دقیقا 10 درجه تفاوت وجود دارد. به این ترتیب در این مقیاس می توان روشهای آماری مختلف مانند محاسبه میانگین، واریانس، همبستگی و.. را انجام داد.

لازم به ذکر است که این مقیاس از نقطه ی صفر مطلق شروع نمی شود ولی می توان برای آن صفر قراردادی برگزید. به طور مثال اگر سه نفر در یک آزمون روانشناسی نمرات 30 و 15گرفته باشند نمی توان گفت نمره 30 معرف دو برابر بودن دانش فرد نسبت به فرد با نمره 15 است.

2-4- مقیاس نسبتی

این مقیاس نه تنها دارای تمام ویژگی های مقیاس های ذکر شده است بلکه دارای مبدأ مطلق یا صفر حقیقی نیز می باشد و بنابراین امکان محاسبه نسبت های مختلف از لحاظ صفت مورد نظر در این مقیاس وجود دارد.

متغیرهایی مانند سن، نرخ مرگ و میر، وزن، قد افراد، جمعیت و … از این دست هستند.کلیه ی اعمال آماری و ریاضی را می توان بر روی این مقیاس انجام داد.

مطالب فوق بخشخی از بسته آموزشی مفاهیم پایه و تعاریف اصطلاحات تحلیل آماری (آموزش ویدئویی) بود. اگر مایلید این اموزش ویدئویی را دریافت نمایید به لینک زیر در سایت دیگر مجموعه اطمینان شرق مراجعه نمایید:

برای روشن شد تمایز بین مقیاس های مختلف اندازه گیری فرض کنید می خواهیم نظر بینندگان تلویزیونی را درباره مجموعه های ایرانی بپرسیم. نوع سؤالاتی که براساس مقیاس های معین طرح می شود مانند زیر است :

اسمی : کدامیک از مجموعه های تلویزیونی را تماشا می کنید؟

ترتیبی : مجموعه های تلویزیونی مورد توجه شما تا چه حد منعکس کننده واقعیت های زندگی است؟

خیلی زیاد زیاد متوسط کم بسیار کم

فاصله ای : بهره هوشی مجموعه تلویزیونی مورد علاقه خود را حدس بزنید؟

نسبتی : هفته ای چند ساعت مجموعه ی تلویزیونی تماشا می کنید؟

4- روش تهیه مقیاس ها

4-1- طیف لیکرت

طیف لیکرت یک مقیاس فاصله ای است (در صورتی که کد کذاری گردد) که از آن می توان برای سنجش توانایی، حساسیت، عقیده و باور، رضایت، ارزش ها و همچنین نگرش افراد به مسائل سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، مذهبی و … استفاده کرد. مراحل تهیه مقیاس لیکرت عبارتست از:

  • 1- ابتدا تعداد زیادی گویه مربوط به موضوع مورد نظر جمع آوری می شوند.
  • 2- این گویه ها به تعدادی پاسخگو داده می شوند تا میزان موافقت یا مخالفت خود را روی یک مقیاس 5 درجه ای از کاملا موافق تا کاملا مخالف مشخص کنند. البته این مقیاس دارای 7 درجه نیز می تواند باشد.
  • 3- محاسبه نمره کلی برای هر پاسخگو با جمع کردن نمرات بدست آمده برای هر گویه و با توجه به مثبت یا منفی بودن سؤال انجام می شود.
  • 4- در هر مقیاس محقق به تناسب اهداف و فرضیه های تحقیق خودممکن است حدود 20 تا 30 گویه را تهیه کند. وی بایستی به تحلیل گویه ها بپردازد یعنی ارزش عددی پاسخگو در هر گویه باید با مجموع ارزش های عددی به دست آمده از کل گویه ها در مقیاس مقایسه شود. گویه هایی که با نمره ی کل همبستگی پایین یا منفی دارند باید حذف شوند، زیرا آن ها آنچه را که نمره کل اندازه می گیرد نمی سنجند.

4-2- مقیاس تراکمی یا مقیاس گاتمن

این مقیاس که توسط لوئیس گاتمن و همکاران او در دوران جنگ جهانی دوم و در جریان مطالعه بر روی سربازان آمریکایی ساخته شد، شامل مجموعه ای از گویه ها برای سنجش نگرش هایی است که یک بعدی هستند.

سعی گاتمن بر این بود که مقیاسی بسازد که در آن پاسخ به هر گویه را بتوان از روی جمع نمرات به دست آمده از کل مقیاس تعین کرد. چند نمونه از گویه هایی که طبق مقیاس گاتمن تهیه شده اند عبارتند از : نمایش برنامه های خشونت آمیز در تلویزیون برای جامعه مضر است، به کودکان نباید اجازه تماشای برنامه های خشونت آمیز داده شود، مدیران شبکه های تلویزیونی نباید اجازه پخش برنامه های خشونت آمیز را بدهند، دولت باید نمایش برنامه های خشونت آمیز را ممنوع کند.

به این ترتیب تعداد گویه هایی که شخص با آن موافق است نمره کل شخص را در مقیاس گاتمن تشکیل می دهد. در این مقیاس با در اختیار داشتن امتیاز کل هر پاسخگو می توان نگرش او را پیش بینی کرد. این مقیاس در علوم سیاسی، جامعه شناسی، پژوهش های افکارسنجی و مردم شناسی مورد استفاده قرار می گیرد.

4-3- مقیاس افتراق معنایی

مقیاس افتراق معنایی ابزاری برای سنجش معنای مفاهیم است که توسط آزگود و دستیارانش طراحی شده است (آزگود، سوسیو تانبنام،1957). پاسخ دهندگان مفاهیمی مانند اشخاص، اشیا، رفتارها، ایده ها و… را در قالب یک مجموعه صفات دوقطبی با استفاده از مقیاس های 7 نقطه ای رتبه بندی می کنند. به عنوان مثال برای رفتاری چون مصرف سیگار مجموعه صفات ، خوب – – – – – – – بد ، قوی – – – – — – ضعیف ، فعال – – – – – – – منفعل ، اندازه گیری می شوند.

پژوهش در مورد افتراق معنایی نشان می دهد که به طور واقعی هر موضوعی را می توان با استفاده از چنین روشی اندازه گیری کرد. مانند رتبه بندی مواد خاص (نوشیدنی ها)، مکان ها (مراکز دانشجویی)، افراد (حسابداران)، ایده ها (کاهش مالیات) و رفتارها (استفاده از وسایط حمل و نقل عمومی).

بسیاری از پژوهش ها نشان می دهند که مفاهیم به طور کلی در سه بعد اساسی با یکدیگر مرتبط هستند، بعد ارزشیابی یعنی صفاتی چون خوب- بد، مهربان- خشن، بعد فعالیت مانند فعال- منفعل، سریع- آهسته و بعد قدرت همچون ضعیف- قوی، بزرگ- کوچک.

منبع : پایه های پژوهش در علوم رفتاری، نوشته پل سی کازبی ترجمه دکتر حجت الله فراهانی و دکتر حمیدرضا

مفاهیم آماری – شاخص‌های توصیفی (+ دانلود فیلم آموزش رایگان)

در این نوشته قصد داریم برخی از مهمترین مفاهیم آماری که شامل شاخص‌های توصیفی می‌شود را معرفی کنیم. برای توصیف جامعه یا نمونه‌ی آماری به طور معمول از سه نوع شاخص یا معیار استفاده می‌شود.

فیلم آموزشی شاخص‌های توصیفی در آمار

  1. شاخص‌های تمایل به مرکز
  2. شاخص‌های پراکندگی
  3. شاخص‌های تقارن توزیع

شاخص‌های تمایل به مرکز

شاخص‌های تمرکز: مقادیر (کمی یا کیفی) که بیانگر میزان تمرکز داده‌ها هستند، شاخص‌های تمرکز (Centerl Tendency: معیارهای مرکزی) نامیده می‌شوند. از معروف‌ترین شاخص‌های تمرکز می‌توان به میانگین (Mean: مرکز ثقل داده‌ها- برآیند مقادیر)، میانه (Median: مقدار میانی در صورتی که داده‌ها به ترتیب قرار گیرند) و نما (Mode: ویژگی با بیشترین فراوانی) اشاره کرد. در بررسی‌های آماری عبارت‌هایی نظیر: میانگین (متوسط) درآمد در جامع، میانه (حد وسط) میزان تحصیلات و مدل خودرو با اکثریت میزان تصادفات (نما یا مد) صحبت به میان می‌آید. جدا از شیوه و نحوه محاسبه، هر یک از این شاخص‌ها، کاربردهای متفاوتی نیز دارند و جنبه‌ی خاصی از خصوصیات جامعه یا نمونه را نشان می‌دهند.

میانگین

مقدار برآیند یا مرکز ثقل داده‌ها توسط میانگین بیان می‌شود. برای محاسبه آن کافی است که همه داده‌ها را با هم جمع کرده و بر تعدادشان تقسیم کنیم. متوسط فاصله میانگین از داده‌ها برابر صفر است. به این ترتیب میانگین، برآیند داده‌ها را نشان می‌دهد. میانگین برای داده‌های کمی قابل محاسبه است. استفاده از میانگین و بهره‌گیری از خواص آن، در بررسی و تحلیل‌های آماری بسیار مقید است. زیرا در محاسبه آن همه داده‌ها نقش خواهند داشت.

میانه

اگر داده‌ها را از کوچک به بزرگ مرتب سازیم، داده‌ای که در وسط قرار گرفته است، میانه خواهد بود. میانه را می‌توان مقداری در نظر گرفت که 50% داده‌ها از آن کمتر با بیشتر هستند. میانه را برای داده‌های کمی و کیفی ترتیبی می‌توان محاسبه کرد. درحقیقت می‌توان میانه را یک نقش متعادل بین تعداد داده‌ها در نظر گرفت. از نظر میانه بزرگی یا کوچکی داده‌ها مهم نیست، بلکه تعداد و ترتیب آن‌ها در محاسبه میانه نقش دارد.

نما برای داده‌های کمی و کیفی قابل محاسبه است و داده‌ای است که بیشتری تکرار یا فراوانی را داشته باشد. در حقیقت نما را می‌توان نماینده اکثریت جامعه دانست. از آنجایی که فقط تعداد تکرار (نه ترتیب و نه مقدار داده‌ها) در محاسبه نما نقش دارد، نسبت به مقادیر بزرگ و کوچک حساس نیست و مقدار نما تحت تاثیر مقادیر بزرگ و کوچک نخواهد بود.

شاخص‌های پراکندگی

تغییرات و پراکندگی داده‌ها توسط شاخص یا معیارهای پراکندگی قابل اندازه‌گیری است. با انجام محاسباتی، معیاری عددی برای میزان پراکندگی داده‌ها به دست می‌آید. هرچه مقدار این معیار بزرگتر باشد، نمایانگر پراکندگی بیشتر داده‌ها خواهد بود. و برعکس با کوچک بودن این معیار، متوجه می‌شویم که داده‌ها به یکدیگر نزدیک هستند.

دامنه تغییرات

حداکثر میزان تغییرات توسط این شاخص محاسبه می‌شود. اختلاف بین بزرگترین و کوچکترین مقدار، دامنه تغییرات Range را نشان می‌دهد. این شاخص به راحتی قابل محاسبه است ولی فقط بر اساس دو مقدار از داده‌ها محاسبه می‌شود.

میانگین انحرافات نسبت به میانگین

برای سنجش پراکندگی بهتر است، بهتر است نقطه‌ای را به عنوان نقطه اصلی در نظر گرفت و پراکندگی داده‌ها را نسبت به آن سنجید. در محاسبه میانگین انحرافات نسبت به میانگینAbsolute Difference to mean (A.D) ، نقطه تمرکز میانگین در نظر گرفته شده و از قدرمطلق اختلاف داده‌ها نسبت به میانگین، یک میانگین گرفته می‌شود. وجود قدرمطلق، محاسبه آن را کمی سخت می‌کند ولی در عوض همه داده‌ها در محاسبه شاخص پراکندگی نقش دارند.

واریانس و انحراف معیار

برای سنجش فاصله یا انحراف داده‌ها نسبت به میانگین، به جای قدر مطلق از مجذور فاصله نیز استفاده می‌کنند. به این ترتیب متوسط مجذور فاصله نسبت به میانگین، معیار دیگری برای پراکندگی نامیده می‌شود که به آن واریانس می‌گویند.

از آنجایی که محاسبه مشتق و انتگرال براساس مجذور (توان دو) راحت‌تر از قدرمطلق است، استفاده از واریانس بر میانگین انحرافات نسبت به میانگین ارجحیت دارد. واحد اندازه‌گیری واریانس به صورت مربع واحد اندازه‌گیری داده‌ها خواهد بود. برای مثال اگر داده‌ها برحسب متر باشند، شاخص‌های تمرکز و پراکندگی به جز واریانس با واحد متر سنجیده می‌شوند. ولی واریانس با واحد متر مربع (به علت استفاده از توان 2) سنجیده خواهد شد. برای رفع این مشکل از جذر واریانس با نام انحراف معیار (Standard Deviation) استفاده می‌شود.

ضریب تغییرات

معیارهای پراکندگی معرفی شده قبل، همگی به واحد اندازه‌گیری داده‌ها بستگی دارند. اگر می‌خواهید میزان پراکندگی را بدون واحد اندازه‌گیری با به صورت درصدی بیان کنید، از ضریب تغییرات استفاده کنید. تعریف ضریب تغییرات برای داده‌های نامنفی به صورت نسبت انحراف معیار به میانگین خواهد بود. به این صورت میزان پراکندگی به ازای یک واحد از میانگین محاسبه می‌شود. این معیار پراکندگی برای مقایسه بین دو جامعه یا دو متغیر که از لحاظ واحد اندازه‌گیری متفاوت هستند به کار می‌رود. برای مثال اگر می‌خواهید بین محصول دو کارخانه، کالای بادوام‌تر را انتخاب کنید، کالای با میانگین بیشتر و پراکندگی کمتر (ضریب تغییرات کوچکتر) را انتخاب خواهید کرد.

شاخص‌های تقارن در توزیع

اطلاع از شاخص‌های تمرکز و پراکندگی و تقارن در توزیع، به درک شکل و الگوی جامعه آماری کمک فراوانی می‌کند.

شاخص‌های تقارن مقایسه‌ای بین شکل توزیع داده‌ها با توزیع نرمال استاندارد ارائه می‌دهد. هرچه مقادیر شاخص‌های تقارن از صفر دور باشند، وجود عدم تقارن در جامعه مورد بررسی مشهودتر است. عدم وجود تقارن به صورت افقی و عمودی با دو معیار چولگی و برجستگی اندازه‌گیری می‌شود.

میعار چولگی

میزان عدم تقارن افقی نسبت به منحنی توزیع نرمال استاندارد را چولگی می‌نامند و به صورت کسری است که صورت آن اختلاف میانگین با نما و مخرج آن انحراف استاندارد است. در نتیجه این معیار به صورت بدون واحد یا درصدی بیان می‌شود. مقدار مثبت نشانگر چولگی به راست و مقدار منفی نشانگر چولگی به چپ است. مقدار صفر نشانگر وجود تقارن افقی در داده‌ها است. در این حالت نما، میانه و میانگین بر یکدیگر منطبق خواهند شد.

  • در حالتی که چولگی به راست باشد ترتیب معیارهای تمرکز از کم به زیاد – نما، میانه و سپس میانگین خواهد بود
  • در حالتی که چولگی به چپ باشد، ترتیب معیارهای تمرکز از کم به زیاد- میانگین، میانه و سپس نما خواهد بود.

معیار برجستگی

میزان عدم تقارن عمودی نسبت به منحنی توزیع نرمال استاندارد، برجستگی نامیده می‌شود و به مرتبط با کسری است که صورت آن توان چهارم میانگین اختلاف داده‌ها نسبت به میانگین و مخرج آن توان چهارم انحراف معیار است. برای محاسبه معیار برجستگی این کسر را از عدد 3 که میزان برجستگی برای منحنی نرمال استاندارد است کم می‌کنیم. اگر این تفاضل منفی باشد عدم تقارن به صورت پخی برای داده‌ها در نظر گرفته می‌شود و در صورتی که معیار برجستگی مثبت باشد، نشانگر وجود عدم تقارن به صورت برجستگی نسبت به منحنی نرمال استاندارد خواهد بود.

گروه اسمی چیست ؟

یکی از ویژگیهای اسم «وابسته پذیر» بودن آن است. اسم می تواند قبل و بعد از خودش یک یا چند وابسته بگیرد.

به این مثال توجه کنید:

همین دو دانش آموز زرنگ دبیرستان

دراین گروه اسمی ، دانش آموز به عنوان هسته ی گروه اسمی ، دو وابسته ی (همین و دو) را قبل از خود و دو وابسته ی (زرنگ و دبیرستان) را بعد از خود پذیرفته است و در اصطلاح ، هسته گروه اسمی فوق (دانش آموز) چهار وابسته دارد که دو تای از آنها وابسته پیشین هستند و دو تا وابسته ی پسین .

بخش ۱ : وابسته های پیشین

این وابسته ها عبارتند از : صفت اشاره ، صقت پرسشی، صفت تعجبی، صفت مبهم ، صفت شمارشی اصلی، صفت شمارشی ترتیبی نوع ۱ (با پسوند -ُ مین) ، صفت عالیو شاخص اکنون میزان جا به جایی و یا عدم جا به جایی این وابسته ها را از جایگاه اصلی خود یعنی قبل از هسته، به بعد از هسته مورد بررسی قرار می دهیم.

۱) صفت اشاره: این ، آن، چنین، چنان، همین، همان صفت های اشاره هستند که از نظر فاصله با هسته «دورترین» جایگاه را می توانند داشته باشند.

- این کتاب ، این سه کتاب، این سه جلد کتاب

- همین هوای مه آلود

- چنان کارگران زحمت کش

* صفت های اشاره قبل از هسته خود می آیند و قابل جابه جایی نیستند و بعد از هسته نمی آیند.

۲) صفت پرسشی : «چند ، کدام، چندمین، چه» وقتی پیش از اسم بیایند و پرسشی را برسانند، صفت پرسشی اند و اگر پرسشی را نرسانند «صفت مبهم» می باشند:

- چند سال است او را ندیده ای ؟ چند : صفت پرسشی.

- هسته نیز چند کتاب با خودش آورده بود. چند : صفت مبهم.

- کدام جنگ را می توان بزرگترین جنگ شاهنامه دانست ؟

v صفت های پرسشی نیز قبل از هسته می آیند و نمی توانند بعد از هسته بیایند.

ولی به دلیل ملاحظات سبکی و در نوشته های ادبی صفت پرسشی «چه» بعد از هسته نیز می آید:

- کاری چه ؟ کتابی چه؟ تفریحی چه؟

۳) صفت تعجبی: واژه های «چه، عجب» اگر همراه اسم بیایند و تعجب را برسانند «صفت تعجبی» هستند. ضمناٌ بعد از هسته آنها نشانه ی «ی» می آیند. وابسته + هسته + ی : (عجب کتابی!)

- چه کوه بلندی ! هر گاه هسته صفت (وابسته پسین) داشته باشد نشانه (ی) بعد از آن وابسته می آید.

- عجب فیلمی بود! چون هسته وابسته پسین ندارد ، نشانه (ی) بلافاصله بعد از هسته آمده است.

* صفت های تعجبی نیز همواره قبل از هسته خود می آیند.

۴) صفت مبهم : «صفات مبهم عبارتند از : هر، هیچ ، همه ، فلان، خیلی ، بسیار، کمی، قدری،بعضی، پاره ای ، چند (اگر پرسش را نرسانه) ، دیگر» ( همان /۷۰ )

- هر دوستی ، دوست واقعی نیست.

* از میان صفت های مبهم، «هر ، هیچ، فلان،خیلی، قدری، پاره ای» همواره جایگاه ثابت دارند وهمیشه به عنوان وابسته پیشین ، قبل از هسته می آیند:

- هر کس تلاش کند به نتیجه می رسد.

- هیچ تفریحی بالاتر از کار نیست.

- فلان شخصیت نیز در کنگره شرکت کرده بود.

- خیلی آدمها از تاریکی می ترسند.

- برای انجام این کار قدری پول لازم است.

-پاره ای مسائل در جلسه امروز مطرح شد.

* ولی بنا به ملاحظات سبکی و در نوشته های ادبی گاهی صفات مبهم زیر پس از هسته نیز می ایند و می توانند بعنوان «وابسته پسین» واقع شوند: «همه، بسیار، کمی، بعضی، چند، دیگر»

- رئیس و مامور هر دو وارد شدند. (صفت مبهم «هر» و صفت شمارشی ساده «دو» بدون هیچ نشانه ای بعد از هسته است.

- همه انسان ها عاشق زندگی هستند : انسان ها همه عاشق زندگی هستند. و این مثال:

«مردم همه دکان ها و بازارها را می بستند.» (جمال زاده /۱۳۷۵/۶۷) به جای «همه ی مردم»

- بسیار غصه خوردم : غصه ی بسیار خوردم.

- کمی مطالعه بکن : مطالعه کمی بکن.

- بعضی آدم ها آینده نگرند : آدمم ها بعضی آینده نگرند.

- چند دانش آموز تاخیر داشتند : دانش آموزی چند تاخیر داشتند.

- دیگر روز قاضی آمد : روز دیگر قاضی آمد.

و هم چنین : اشتری چند (به جای چند اشتر) بز و میشی چند ( چند بز و میش) ، ضربتی چند (چند ضربت).

- شاعر ساعتی چند آن جا بود. به جای : چند ساعت

۵) صفت شمارشی اصلی : این صفت ها ، همان عددهای اصلی اند چون : یک ، دو ، سه ، هزار،میلیون .

- سه کلاغ روی درخت نشسته است.

- «امشب شب چهارده ماه است و تا یک ماه دیگر کار ما تمام می شود.»

- دو ماشین کنار جاده توقف کرده بودند.

- سی و پنج دانش آموز در کلاس دوم درس می خوانند.

- هفت دانشجو امروز غایب اند.

* صفت های شمارشی اصلی همیشه قبل از هسته گروه اسمی می آیند و جایگاه آنها قبل از هسته ثابت است.

۶) صفت های شمارشی با -ُ مین : دومین ، یکصدمین ، سی و هفتمین و.

- اولین باری بود که با او ملاقات می کردم.

- دومین جایزه را به مریم دادند.

- یکصد و بیست و یکمین سال در گذشت او را بزرگ داشتند.

- این چهارمین مدال ناهید است.

* با اینکه صفت های شمارشی با -ُ مین وابسته پیشین می باشند اما پس از اسم هم آید. در این صورت مضاف الیه اند.

- «. این دفعه سیزدهمین می میرد.» (هدایت /۱۳۸۳/۱۳) بجای : سیزدهمین دفعه

- مدال چهارمین را بر گردن او آویختند.

۷) صفت عالی (برترین) : صفت بیانی + ترین : صفت عالی : بزرگ + ترین : بزرگترین

- بهترین دوست انسان کتاب است.

- کوچکترین برادر من امسال به سربازی می رود.

- قدیمی ترین کتاب این مجموعه ، تاریخ بیهقی است.

* با این که صفت عالی از وابسته های پیشین اسم ، محسوب می شود اما گاهی بنا به ملاحظات سبکی بعد از هسته نیز دیده می شوند.

- دوست بهترین ، کتاب است.

- کتاب بزرگترین را به من بده . (در این مثال ها ، صفت عالی، وابسته پسین است)

- او راه بدترین را در پیش گرفته بود.شاخص توان وابسته

(همانطور که ذکر شد ، آمدن صفت عالی پس از هسته در جمله های بلاغی است نه عادی.)

۸) شاخص: «شاخص ها عناوین و القابی هستند که بدون نشانه و یا نقش نمایی پیش از اسم می آیند و نزدیکترین وابسته به هسته گروه اسمی اند. تعدادی از این واژه ها عبارتند از : آقا ، استاد، سرهنگ، شاه ، عمو، دایی، حاجی و. » ( همان/۷۲ )

هم میتواند وابسته پیشین باشد و هم بصورت وابسته پسین و هم هر دو وابسته پیشین :

آقا رضا // اکبر آقا : وابسته پسین // هر دو : محسن آقا ، آقا محسن

v واژه ی شاخص «آقا» سه نوع کاربرد دارد . یا فقط وابسته پیشین است یا فقط وابسته ی پسین و یا هر دو .

الف) فقط وابسته پیشین:

۱) اسم هایی که به مصوت بلند «آ و او» ختم می شود، شاخص «آقا» فقط قبل از آنها می آید:

آقا رضا ، آقا برزو، آقای مجتبی ، آقا مصطفی ، آقا مرتضی ، آقا موسی ، آقا نیما ، آقا آریا و.

که بصورت : رضا آقا ، مجتبی آقا ، برزو آقا و. کاربرد ندارد.

۲) اسامی که به «مصوت بلند + صامت ختم می شود ، شاخص «آقا» قبل از آنها می آید و به کار رفتن این شاخص پس از این اسم ها کاربرد ندارد:

مثال: آقا جلال ، آقا جلیل ، آقا عماد ، آقا میلاد ، آقا بهزاد ، آقا فرزان ، آقا افشین ، آقا سهراب ، آقا احسان ، آقا نوید و.

* در برخی از اسامی نیز کاربرد شاخص «آقا» قبل از آنها معمول است و بعد از این اسم ها ، غیر عادی است مثل : رجب ،آقا رجب ، کاربرد رجب اقا غیر عادی است . هم چنین این اسم ها: قدرت ، نعمت، صادق، و. .

* در یکسری از اسامی که به مصوت «ای» ختم می شوند ، شاخص «آقا» بصورت پسین است:

«هادی آقا، علی آقا» و در بعضی به صورت پیشین : آقا تقی ، آقا نقی .

۲) به صورت وابسته ی پسین

در این اسم ها علامت و یا شکل به خصوصی نیست ولی کاربرد شاخص آقا به صورت وابسته ی پسین معمول است و به کار رفتن این شاخص قبل از این اسم ها غیر عادی است:

مثال : اکبر آقا ( آقا اکبر کاربرد ندارد و یا غیر معمول است ) باقر ، امیر ، حسین ، حسن ، قاسم و.

۳) هم پیشین و هم پسین

در این اسم ها شاخص آقا هم به صورت پشین کاربرد دارد و عادی است وهم به صورت پسین:

محمد ، مهدی ، جواد، مسعود ، سعید ، محمود، وحید، کاظم ، محسن . .

۱- این شاخص از اسامی زن ها به صورت وابسته ی پسین به کار می رود:

زهرا خانم ، مریم خانم ، فاطمه خانم، رویا خانم، مرضیه خانم، زینب خانم، تکتم خانم و. .

v در برخی مواقع برای احترام به اسامی معصومین و بزرگان این شاخص قبل از هسته هم کاربرد دارد:

خانم فاطمه ی زهرا (س) فرمودند . ، خانم زینب (س) در کربلا بودند.

۲- برای شغل ها و حرفه بصورت وابسته پیشین می آید : خانم معلم ، خانم دکتر، خانم مهندس و. (بدون اضافه شدن)

v اگر خانم به واژه بعد اضافه شود معنای آن نیز فرق می­کند : خانمِ دکتر (خانمی که همسر آقای دکتر است )

v بقیه ی شاخص ها وابسته پیشین اسم محسوب می شوند و بعد از هسته نمی آیند:

- استاد وحیدیان ، امام محمد باقر ، امام زاده داود، تیمسار محمدی ، حاجی ملکی ، حکیم ابوالقاسم فردوسی و.

بخش دوم : وابسته های پسین

این وابسته ها بعد از هسته و نقش نمای اضافه می آیند : اسم + -ِ + وابسته ی پسین :

گل سرخ (بر خلاف وابسته های پیشین که بدون هیچ گونه نقش نما و یا نشانه ای قبل از هسته می آیند . (البته جمله ی ربطی توضیحی این خصوصیت را ندارد.)

«وابسته های پسین عبارتند از: صفت شمارشی ترتیبی نوع دوم (با -ُ م ) ، صفت بیانی صفت تفضیلی، مضاف الیه ، و جمله ی ربطی توضیحی» (همان /۷۳)

۱) صفت های شمارشی با -ُ م : صفت های شمارشی ساده + -ُ م (سه + -ُ م : سوم )

- کلاس چهارم ، طبقه ششم ، فصل دهم.

- «و حالا نوبت دفتر دوم حساب جاری بود. » ( جلال آل احمد /۱۳۷۴/۷۹ )

v این صفت ها بعد از هسته می آیند و به عنوان وابسته ی پسین کاربرد ندارند و آمدن آنها قبل از هسته غیر عادی است.

۲) مضاف الیه «اگر پس از اسمی نقش نمای اضافه بیاید کلمه بعد از آن - اگر اسم یا در حکم اسم باشد - مضاف الیه است و گر نه صفت است » ( وحیدیان / ۱۳۸۲/۷۹ )

اضافه ها از نظر رابطه مضاف با مضاف الیه به دو دسته «تعلقی» و «غیر تعلقی» تقسیم می شوند.

الف) اضافه تعلقی: در این نوع اضافه بین مضاف و مضاف الیه رابطه ی مالکیت یا وابستگی وجود دارد. پر پرنده ، مغز مداد ، فلسفه ی بو علی سینا ، قانون کار و. .

v در این نوع اضافه نمی توان جای مضاف و مضاف الیه را عوض کرد : پرنده ی پر ، مداد مغز ، کار قانون ، نامه ی عنوان و. همانطور که می بینید با این تغییر جا این ترکیب اضافی غیر عادی است و معمول نیست.

ب) اضافه غیرتعلقی : بین مضاف و مضاف الیه رابطه مالکیت یا وابستگی نیست.

دست طمع ، داس مرگ، دست سرنوشت ، چشم احترام ، کمند گیسو و. .

v در این نوع از اضافه نیز نمی توان جای مضاف و مضاف الیه را عوض کرد اما برخی از نویسندگان اهل ذوق و با تغییر جای اضافه های غیر تعلقی ترکیباتی بدیع می سازند که البته شاخص توان وابسته ربطی به معنای اولیه آن اضافه ها ندارد.

مثلاً کمند گیسو : گیسوی کمند ، دست سرنوشت : سرنوشت دست

داس مرگ : مرگ داس / چشم احترام : احترام چشم / آزادی مجسمه : مجسمه آزادی و. (برخی از نویسندگان از این ویژگی برای نام گذاری عنوان کتاب ها یا مقالاتشان استفاده می کنند.)

۳) صفت تفصیلی : صفت های ساده + نشانه تفضیلی «تر» = صفت تفصیلی

زیبا تر ، بزرگ تر ، ارزشمند تر، گسترده تر، کمتر ، کوچکتر ، دورتر و.

-گل زیباتر ، پسر کوچکتر ، کتاب ارزشمند تر ، راه دورتر ، شهر نزدیکتر شاخص توان وابسته و.

* صفت تفضیلی نیز از وابسته های پسین محسوب می شود و قبل از هسته نمی آید .

در برخی از موارد دیده شده که بنا به ملاحظات سبکی ، به صورت وابسته پیشین نیز آمده است :

کمتر آدمی است که از طبیعت بدش بیاید.

۴- صفت بیانی : صفت بیانی خود به پنج دسته تقسیم می شود: بیانی ساده، فاعلی، مفعولی، نسبی و لیاقت در گروه اسمی آنچه پس از کسره می اید اگر مضافه الیه ، صفت شمارشی و صفت تفضیلی نباشد ، صفت بیانی است .

- گل سرخ ، قد بلند، آپارتمان نوساز، هوای مطبوع ، دانشمند خوش فکر ، آجر نسوز ، .

* هرچند که صفت های بیانی وابسته ی پسین اسم هستند اما در نظم و نثر ادبی به صورت وابسته ی پیشین هم دیده می شوند.

- خوب کاری کردی که آمدی : کار خوب

- در اندک مدتی خود را به محل کارش رساند : مدت اندک

- گرفت آن بر و یال جنگی پلنگ : پلنگ جنگی

- بی بها چرم آهنگران : چرم بی بها

- یکی بی زیان مرد آهنگرم : مرد بی زیان

- بلند آسمان پیش قدرت خجل : آسمان بلند

- سیاه دشت نمناک : دشت سیاه

«واژه های خوب ، بد ، تنها ، یگانه ، عجب ، عجیب ، بیش از صفت های دیگر چنین کاربردی دارند» ( همان / ۸۱ )

جمله ی ربطی توضیحی

این جمله ها وابسته ی پسین هستند پس از پیوند وابستگی «که» می آیند و از نظر مرتبه وابسته

ها آخرین وابسته اسم محسوب می شوند. «فعل جمله های ربطی توضیحی قابل تاویل به صفت ، مضاف الیه یا بدل هسته خواهد بود:

مردی که کتاب می خواند، زود تر از بقیه بلند شد : مرد کتاب خوان زودتر از بقیه بلند شدند

نظام پايش شاخص‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور


بر اساس تبصره 3 ماده 46 قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات می تواند برای ارزیابی شاخص ها و وضعیت در ابعاد ملی، منطقه ای و بین المللی، نظام پایش شاخص های فناوری اطلاعات و ارتباطات را تا پایان سال دوم برنامه، تدوین نماید. براساس این بند و با عنایت به مصوبه هیئت محترم وزیران، کلیه دستگاه های اجرایی و مؤسسات غیردولتی موظف به ارائه اطلاعات و آمار مورد نیاز و مرتبط، به این وزارت خانه در مقاطع تعیین شده هستند.
سازمان فناوری اطلاعات ایران (مرکز برنامه ریزی و نظارت راهبردی فناوری اطلاعات) به نمایندگی از وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و به عنوان نهاد هماهنگ کننده ملی، در طی سال های گذشته، اركان نظام پایش شاخص های فناوری اطلاعات و ارتباطات را به میزان بسیار خوبی شكل داده است و با توجه به الزامات قانونی موجود، با بهره گیری از تجارب گذشته و همچنین تجارب بین المللی، نظام پایش شاخص های فناوری اطلاعات و ارتباطات كشور تدوین نموده است. نظام پایش شاخص های فناوری اطلاعات وارتباطات در کشور، شاخص توان وابسته شامل مدل مفهومی تدوین شاخص ها، مجموعه کلیدی شاخص های فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور، روش سنجش، ارزیابی و تحلیل شاخص های فناوری اطلاعات در کشور، مشخص شدن نهاد متولی تامین زیرساخت های فنی، آموزشی و پژوهشی و سازوكارهای لازم به منظور تعامل با نهادهای بین المللی است.
مبتنی بر مطالعات و فعالیت های كارشناسی به عمل آمده روی اسناد مرجع فرادست ملی و بین المللی در راستای اهداف تدوین نظام پایش شاخص های فناوری اطلاعات و ارتباطات كشور، سازمان فناوری اطلاعات ایران به عنوان مجری پروژه، با همکاری دو نهاد دانشگاهی و مشاوره بخش خصوصی، سند نظام پایش شاخص های فناوری اطلاعات و ارتباطات كشور را مطابق تكلیف فوق تدوین نموده است که این سند در 25 مردادماه 1392 توسط مقام محترم وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات به دستگاه های اجرایی ابلاغ گردیده است. در این سند، دامنه كاربرد، شرح شاخص ها و شناسنامه توصیفی و مشروح آن ها، اركان و مسئولیت ها، ساختار اجرایی، ساختار مالی، زمان بندی جمع آوری اطلاعات، تحلیل و انتشار نتایج وضعیت موجود توسعه و كاربری فناوری اطلاعات و ارتباطات در كشور براساس شاخص های تدوین شده مشخص می گردد. این نظام نامه، شامل یك بخش اصلی و یک پیوست فنی بعنوان اسناد پشتیبان مطالعات طرح می باشد.

تعریف نظام پایش شاخص های فاوا از منظر سیستمی

براساس نظریه عمومی سیستم ها، هر سیستمی دارای مشخصه هایی مانند ورودی، خروجی، کارکرد، بازخورد، محیط، مرز و غیره است. همان گونه که در شکل نشان داده شده است، می توان نظام پایش را با همین دیدگاه به شرح زیر تعریف نمود:

ورودی های اصلی نظام پایش

این ورودی ها، شامل اسناد بالادستی و مصوبات کلان، مقادیر نشانگرهای جمع آوری شده در رابطه با عملکرد دستگاه های اجرایی و سایر نهادها، شاخص ها و مقادیر شاخص های بین المللی، گزارش های پیشرفت مرتبط با اجرای پروژه های استانی، منطقه ای و ملی و آمارها و داده های پایه مانند اطلاعات جمعیتی، اقتصادی و فرهنگی کشور است.


فرآیندهای اصلی نظام پایش

با توجه به اهداف تعیین شده برای نظام پایش، فرآیندهایی نیز برای این نظام تدوین شده اند که برمبنای ورودی های دریافتی، خروجی های موردانتظار را تولید می کنند. این فرآیندها عبارتند از:

  • فرآیند تعریف نشانگرها
  • فرآیند جمع آوری داده ها
  • فرآیند اعتبارسنجی داده ها
  • فرآیند اندازه گیری و تحلیل
  • فرآیند تهیه و تدوین گزارش ها و خروجی ها موردنیاز
  • فرآیند تعامل با نهادهای بین المللی و ارتقاء جایگاه ایران در رتبه بندی های حوزه فاوا
  • فرآیندهای تعامل با نهادهای ملی و درون کشوری
  • فرآیندهای رصد روندها
  • فرآیند بهبود مستمر
  • فرآیند آموزش
  • فرآیند ظرفیت سازی فنی
  • فرآیندهای مالی

خروجی‌های اصلی نظام پایش

فرآیندهای ذکرشده در بخش قبل، خروجی های اصلی نظام پایش را تولید می کنند. این خروجی های در قالب های زیر تولید می شوند:

  • توصیه های سیاستی و پیشنهادات بهبود
  • گزارش جامع پایش جامعه اطلاعاتی ایران
  • کتاب ها و گزارش های تحلیلی
  • گزارش به نهادهای بین المللی

دریافت بازخوردها


یکی از ایده‌های مهم در طراحی نظام پایش، بهبودمستمر فرآیندهای نظام پایش و ورودی های آن براساس بازخوردهای دریافتی از خبرگان، نهادهای ملی و بین المللی و تحلیل خروجی های نظام پایش است.

مدل مفهومی نظام پایش شاخص های فاوا

به منظور تدوین نظام پایش شاخص های فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور مدلی مفهومی تدوین گردید که با توجه به تعریف ارائه شده، مفاهیم کلیدی و اصلی را در این نظام تبیین نماید. همان گونه که در شکل روبه رو دیده می شود، نظام پایش شاخص های فناوری اطلاعات وارتباطات در کشور، شامل، مفاهیم کلیدی مجموعه کلیدی شاخص های فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور، روش سنجش، ارزیابی و تحلیل شاخص های فناوری اطلاعات در کشور، متولی تامین زیرساخت های فنی، آموزشی و پژوهشی (ساختار نهاد راهبری) و سازوكارهای لازم به منظور تعامل با نهادهای بین المللی، ظرفیت سازی فنی و آموزش است.

مجموعه کلیدی نشانگرهای فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور

یکی از مفاهیم اصلی و مولفه های کلیدی در نظام پایش، مجموعه کلیدی نشانگرهای فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور است. نشانگرهای این مجموعه، در همسویی با اهداف کلان ملی، اسناد بالادستی و اهداف توسعه جهانی مانند اهداف توسعه هزاره و اهداف توسعه پایدار و با درنظرگرفتن نیازهای گزارش دهی به نهادهای بین المللی تدوین گردیده اند. برای هر نشانگر/شاخص، شناسنامه آن شاخص شامل، مقدار در سال پایه، مقدار در سال های برنامه، مقدار در سال انتهایی برنامه، درصد رشد سالیانه، تعریف شاخص، دستگاه های مسئول و همکار و روش اندازه گیری شاخص است.


ساختار نهاد راهبری نظام پایش

اجرایی نمودن نظام وابسته به وجود ساختاری نهادی است. این ساختار که در سند ابلاغ شده به شکل دقیق تعریف شده است، مسئولیت های زیر را به انجام می رساند:

  • برنامه ریزی و سیاستگذاری نظام پایش
  • اجرای فرآیندهای نظام پایش
  • بازبینی و بهبود مستمر نظام پایش
  • هماهنگ سازی تمامی دستگاه ها و نهادها در سطح ملی
  • تعامل با نهادهای بین المللی
  • تدوین و ارائه گزارش های سالیانه و مستندات

سازمان فناوری اطلاعات ایران (مركز برنامه ریزی و نظارت راهبردی فناوری اطلاعات) به عنوان مجری نظام پایش شاخص های فناوری اطلاعات و ارتباطات كشور، موظف است به عنوان یک ساختار نهادی، به منظور استفاده از كلیه ظرفیت های ملی در این حوزه، "كارگروه ملی هماهنگ كننده نظام پایش شاخص های فناوری اطلاعات و ارتباطات كشور" را تشكیل دهد. اعضای این كارگروه، نمایندگان كلیه بخش های اصلی ذینفع دارای تكلیف برای اجرای نظام پایش هستند.

ارتباطات و تعاملات بین الملل

یکی از مولفه های نظام پایش شاخص های فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور، ارتباطات و تعاملات بین الملل است. ارتباطات و تعاملات بین الملل به دلایل زیر یکی از مولفه های کلیدی و تاثیرگذار در موفقیت این نظام و ارتقاء جایگاه جمهوری اسلامی ایران در رده بندی های معتبر بین المللی در حوزه فناوری اطلاعات وارتباطات است:

  • تعامل با نهادها و خبرگان بین المللی امکان ارائه اطلاعات دقیق و به هنگام از توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات در کشور را به وجود می آورد و باعث ارتقاء جایگاه جمهوری اسلامی ایران در رده بندی های بین المللی می گردد.
  • حضور در مجامع بین المللی امکان آشنایی با آخرین روندهای مطرح در حوزه تدوین شاخص های فناوری اطلاعات و ارتباطات و سازوکار توسعه شاخص های بین المللی را فراهم می آورد. با توجه به شروع تدوین قانون برنامه ششم توسعه اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی جمهوری اسلامی ایران، کسب این دانش می تواند باعث انعکاس این تجارب و یافته ها در متن برنامه ششم توسعه گردد.
  • حضور در همایش های تخصصی خبرگان فعال در حوزه شاخص های مخابرات و فناوری اطلاعات و دسترسی خانوارها به فاوا، امکان ارائه نظرات جمهوری اسلامی ایران در زمان تدوین و بازنگری این مجموعه از شاخص ها را به وجود می آورد.
  • حضور در مجامع بین المللی امکان ارائه نظام پایش شاخص های فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور به جامعه جهانی فعال در این حوزه و بحث و تبادل نظر در رابط با این نظام را به وجود می آورد. این تبادل دانش، باعث ارتقاء سطح کیفی این نظام و بهره مندی از دانش و نظرات خبرگان این حوزه برای انتقال تجارب و دانش به داخل کشور می گردد.

زیرساخت مالی

اجرایی نمودن نظام پایش شاخص های فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور بدون درنظرگرفتن اعتبارات و بودجه لازم در سازمان و همچنین در دستگاه های مسئول که باید عملکرد حوزه خود را گزارش کنند، امکان پذیر نخواهد بود. براساس سند ابلاغ شده نظام پایش، کلیه دستگاه های اجرایی موظف هستند نسبت به پیشنهاد و درنظرگرفتن اعتبارات لازم برای جمع آوری آمارهای فناوری اطلاعات و ارتباطات بهنگام، دقیق و به روز از عملکرد خود و واحدهای تابعه در نظام پایش شاخص های فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور از محل اعتبارات منابع داخلی در اختیار اقدام نمایند. سازمان فناوری اطلاعات ایران هم به عنوان مجری موظف است تا اعتبارات مرتبط با امور هماهنگی، جمع آوری اطلاعات از سطح دستگاه های اجرایی، تحلیل و انتشار اطلاعات، هماهنگی با نهادهای بین المللی و سایر وظایف محوله در نظام پایش شاخص های فناوری اطلاعات و ارتباطات را در بودجه سالیانه خود درنظر گیرد.

مجموعه کلیدی نشانگرهای فاوا

بعد از اجرای دو دوره پایش شاخص های فناوری اطلاعات و ارتباطات در سال های 92 و 95 و با توجه به اینکه یکی از فرایندهای کلیدی در این نظام "بهبود مستمر"می باشد،بر اساس بازخوردهای دريافتی از کليه ذی نفعان، رصد آخرين تحولات در زمينه فناوری اطلاعات و ارتباطات و نشانگرهای مرتبط، و تجارب حاصل از تعامل با نهادهای بين المللی و حضور فعال در مجامع بين المللی مرتبط، نگارش سوم سند نظام پايش شاخص های فناوری اطلاعات و ارتباطات ( نسخه بهبود) مورد بازنگری قرار گرفت.

مجموعه نشانگرهای کليدی فناوری اطلاعات و ارتباطات ايران

تعداد نشانگر و شاخص‌های این نگارش از مجموعه کلیدی نشانگرهای فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران، 145 نشانگر است. تعداد 101 عدد از این نشانگرها آمارهای ثبتی هستند و تعداد 44 نشانگر از این مجموعه از طریق روش‌های آمارگیری احصاء می‌گردند.

لازم به ذکر است 44 شاخص در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات از برنامه ششم توسعه جمهوری اسلامی ایران استخراج گردیده است و 5 شاخص بین المللی در این سند مورد ارزیابی قرار می گیرد. به‌طورکلی، می‌توان گفت که سه روش کلی آمارگیری، جمع‌آوری اطلاعات از مراجع مرتبط (استعلام از دستگاه مسئول و جمع‌آوری اطلاعات از طریق عملیات میدانی) و استفاده از مدل‌های تخمینی به منظور دستیابی به مقادیر این نشانگرها درنظرگرفته شده است. در این نگارش از سند نظام پایش شاخص‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران، نشانگرها براساس چارچوب مفهومی زیر تدوین گردیده‌اند. اين چارچوب در شکل 2 نشان داده شده است.

  1. زیرساخت های فناوری اطلاعات و ارتباطات
  2. دسترسی به فناوری اطلاعات و ارتباطات
  3. استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات
  4. مقرون به صرفه بودن (Affordable ICT)
  5. کاربردهای فناوری اطلاعات و ارتباطات
    • دولت الکترونیک و دولت همراه (e-government and m-government)
    • سلامت الکترونیک (e-health)
    • تجارت الکترونیک در کسب و کار و خانوار
    • آموزش الکترونیکی (e-learning)
    • محتوای الکترونیکی (e-content)
    • کشاورزی الکترونیک (e-agriculture)
  6. اثرات اقتصادی و اجتماعی فناوری اطلاعات و ارتباطات
    • اشتغال پایدار در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات
    • تجارت بین‌المللی محصولات و خدمات فناوری اطلاعات و ارتباطات
    • محیط زیست و فناوری اطلاعات و ارتباطات
    • اثرات کلان اقتصادی فناوری اطلاعات و ارتباطات
  7. زیرساخت های توانمند ساز
    • پژوهش در حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات
    • امنیت اینترنت
    • بسط قوانین و مقررات ناظر بر فضای مجازی
  8. مهارت‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات


مستندات نظام پایش

مبتنی بر مطالعات و فعالیت های كارشناسی به عمل آمده روی اسناد مرجع فرادست ملی و بین المللی در راستای اهداف تدوین نظام پایش شاخص های فناوری اطلاعات و ارتباطات كشور، سازمان فناوری اطلاعات ایران به عنوان مجری پروژه، با همکاری دو نهاد دانشگاهی و مشاوره بخش خصوصی، سند نظام پایش شاخص های فناوری اطلاعات و ارتباطات كشور را مطابق تكلیف فوق تدوین نموده است که این سند در 25 مردادماه 1392 توسط مقام محترم وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات به دستگاه های اجرایی ابلاغ گردیده است. در این سند، دامنه كاربرد، شرح شاخص ها و شناسنامه توصیفی و مشروح آن ها، اركان و مسئولیت ها، ساختار اجرایی، ساختار مالی، زمان بندی جمع آوری اطلاعات، تحلیل و انتشار نتایج وضعیت موجود توسعه و كاربری فناوری اطلاعات و ارتباطات در كشور براساس شاخص های تدوین شده مشخص می گردد. این نظام نامه، شامل یك بخش اصلی و یک پیوست فنی بعنوان اسناد پشتیبان مطالعات طرح می باشد.
بعد از اجرای دو دوره پایش شاخص های فناوری اطلاعات و ارتباطات در سال های 92 و 95 و با توجه به اینکه یکی از فرایندهای کلیدی در این نظام "بهبود مستمر"می باشد،بر اساس بازخوردهای دريافتی از کليه ذی نفعان، رصد آخرين تحولات در زمينه فناوری اطلاعات و ارتباطات و نشانگرهای مرتبط، و تجارب حاصل از تعامل با نهادهای بين المللی و حضور فعال در مجامع بين المللی مرتبط، نگارش سوم سند نظام پايش شاخص های فناوری اطلاعات و ارتباطات ( نسخه بهبود) مورد بازنگری قرار گرفت.

حداقل وزن برای عمل اسلیو معده چقدر است ؟

در این مقاله در مورد حداقل و حداکثر وزن قبل از عمل اسلیو معده و عمل های دیگر لاغری صحبت می کنیم.

کسانی که می حواهند عمل جراحی اسلیو معده انجام بدهند باید بدانند که کاندید مناسبی برای این جراحی هستند یا خیر.

در این جا راجع به راهکار های فهمیدن وزن مناسب برای عمل جراحی بحث خواهیم کرد.

در ادامه با ما همراه باشید تا تمامی نکات مهم را با هم برسی کنیم.

در پایان مقاله اگر جواب خود را بدست نیاوردید می توانید در فرم زیر مقاله آن را از ما بپرسید تا در اولین فرصت پاسخ آن را به شما بدهیم.

مقدمه:

اضافه وزن یکی از مشکلات و معضلاتی که در جامعه امروزی بیشتر از قبل دیده می‌ شود و می‌ تواند باعث ایجاد مشکلات جسمی و روحی برای بیمار گردد.

علت بروز این مشکل را می توان ماشینی شدن زندگی ها، کم تحرکی و استفاده از غذاهای چرب دانست.

به همین دلیل است که بسیاری از افراد به دنبال روش‌ هایی سریع و آسان برای کاهش وزن هستند.

جراحی اسلیو معده یکی از روش های فوق العاده برای کاهش وزن می باشد. اما آیا همه افراد می‌ توانند از این جراحی استفاده کنند یا خیر؟

در واقع برای این که بفهمید چه افرادی مناسب انجام این جراحی هستند؟

بهتر است حداقل وزن برای عمل اسلیو را بدانید.

معیارهای حداقل وزن برای عمل اسلیو چیست ؟

همه افرادی که تصمیم دارند عمل اسلیو معده را انجام دهند باید ابتدا وزن خود را مورد بررسی قرار دهند تا اطمینان حاصل کنند که آیا دچار اضافه وزن شده اند یا خیر؟

البته برای دریافت این موضوع روش های متفاوتی وجود دارد.

ولی یک جراح فوق تخصص لاپاراسکوپی پیشرفته و جراحی چاقی از روش های استاندارد برای دریافت حداقل وزن برای عمل اسلیو استفاده می کند که این روش ها به شرح زیر می باشد:

شاخص bmi:

شاخص بی ام آی یک معیار استاندارد است که برای تعیین اضافه وزن افرادی که می خواهند جراحی لاغری انجام دهند استفاده می شود.

در واقع شاخص bmi یا شاخص توده بدنی اولین و بهترین روش برای مشخص کردن اضافه وزن بیمار می باشد.

برای تعیین bmi بدن فرد معمولاً از یک فرمول بسیار راحت استفاده می شود، که برای این کار پزشک ابتدا وزن شخص را به پوند تبدیل می کند.

محاسبه لی ام آی بسیار راحت است.

ابتدا ورن خود را بر حسب کیلو گرم حساب کنید و در صورت کسر قرار دهید.

سپس قد خود را بر حسب متر حساب کنید و ضرب در خودش کنید و و در مخرج کسر قرار دهید.

حاصل این تقسیم عدد بی ام آی شما خواهد بود.

در نهایت می‌ توان گفت اگر شاخص bmi بالای ۳۰ به دست آید فرد حداقل وزن برای عمل اسلیو را دارا می باشد.

و می تواند اقدامات لازم برای انجام این جراحی را انجام دهد. اما اگر عدد به دست آمده کمتر از این عدد باشد شخص نمی‌ تواند این جراحی را انجام دهد.

اندازه گیری دور کمر:

اندازه گیری دور کمر به اندازه شاخص ‏ ‏bmi استاندارد نیست اما به دلیل این که یکی از مهم ترین عواملی است که

نشان دهنده چاقی می باشد، برای مشخص کردن اضافه وزن به شمار می رود.

زیرا چربی هایی که در شکم قرار دارند برای فرد بسیار خطرناک می باشند و ممکن است او را دچار بیماری‌ هایی

مانند فشار خون یا دیابت نوع دو کنند.

برای استفاده از این روش دور کمر فرد را اندازه گیری می کنند که در آقایان دور کمر نباید بالاتر از ۱۰۱

سانتی‌مترباشد و در خانم ها نیز نباید دور کمر بیشتر از ۸۹ سانتی متر باشد.

اهمیت شاخص توده بدنی و حداقل وزن برای عمل اسلیو چیست؟

یکی از فاکتورهای تعیین کننده ای که در هنگام تشخیص این که بیمار کاندیدای مناسبی برای عمل جراحی اسلیو معده است یا خیر شاخص توده بدنی فرد (BMI) است.

حداقل وزن برای عمل اسلیو با همین شاخص اندازه گیری می شود.

اگرچه BMI به طور مشخص درصد چربی بدن فرد را نشان نمی دهد ، اما ابزاری مفید برای دسته بندی وزن کلی

بدن طبق استانداردهای پذیرفته شده است.

افرادی که عدد BMI بالای 35 دارند دچار چاقی شدید و افراد دارای BMI بالای 40 چاقی مفرط یا مرضی نامیده می شوند.

متاسفانه ثابت شده است طول عمر این افراد نسبت به افراد با وزن کمتر کاهش پیدا می کند

شناخت محدوده های BMI (نکته ای برای دانستن حداقل وزن برای عمل اسلیو لازم است):

برای دانستن حد اقل وزن برای این عمل مهم باید اول محدوده های این عمل را بشناسید.
به طور کلی ، عدد BMI که حاصل تقسیم وزن(برحسب کیلوگرم) بر مجذور قد(بر حسب متر) است به دسته های ذیل تقسیم می شود:

  • BMI 18.5 تا 24.9: وزن طبیعی
  • BMI 25 تا 29.9: اضافه وزن
  • BMI 30 تا 35 : چاقی درجه یک
  • BMI 35 تا 39.9: چاقی درجه دو
  • BMI 40 تا 49.9: چاقی مرضی یا کشنده
  • BMI 50 یا بالاتر: فوق العاده چاق

آیا من کاندید جراحی اسلیو معده هستم ؟

کسانی که کاندید جراحی اسلیو معده هستند که باید حداقل 14 سالسن داشته باشند .

افرادی کاندید عمل هستند که حداقل بی ام آی 33 داشته باشند.

رژیم و ورزش همواره بهترین راه لاغری شدن است این افراد در صورتی کاندید عمل هستند که با رژیم و ورزش نتوانسته باشند وزن خود را کم کرده و کم نگه دارند.

الزامات اضافی جراحی اسلیو معده شامل بیمارانی است که:

  • آماده ایجاد تغییرات اساسی در سبک زندگی ، از جمله تنظیم عادات غذایی آنها هستند.
    باردارد نباشند.
  • الکل مصرف نکنند یا ترک کنند.
  • سیگار نکشند یا آن را ترک کنند.
  • بتوانند تلاش کنند و اراده ای قوی داشته باشند.
  • درگیر بیماری های مفرط چاقی باشند که بتوانند با جاحی خود را درمان کنند.
  • بعد از عمل اسلیو نکات لازمه را قدم به قدم رعایت کنند.
  • حداقل وزن برای عمل اسلیو را داشته باشند.

حداقل وزن برای عمل اسلیو با توجه به بی ام آی چقدر است ؟

استانداردهای عمل جراحی اسلیو معده روز به روز عوض می شود.

عمل جراحی اسلیو معده و سایر عمل های جراحی به گونه ای هستند که با بی ام ای برسی می شوند.

برای انجام این عمل باید کاندید مناسب باشید.

کاندید مناسب یعنی بی ام آی بدنتان به گونه ای باشد که جراح تشخیص دهد می توانید عمل جراحی اسلیو را انجام بدهید.

عمل جراحی لاپاراسکوپی اسلیو معده عملی است که در آن به روش لاپاراسکوپی قسمتی از معده را از معده جدا می کنند و آن را از بدن خارج می کنند.
این کار باعث می شود تا زمانی که فرد چیزی می خورد جذب بدن نشود یا این که فرد نتواند مقدار زیادی غذا بخورد.

چرا عمل اسلیو تا زمانی که ورزش و رژیم وجود دارد ؟

نکته مهم این موضوع دقیقا همین است.
زمانی که فردی به چاقی مفرط مبتلا می شود نمی تواند با کمک رژیم یا ورزش کاهش وزن داشته باشد.
به همین دلیل باید به کمک یکی از روش های لاغری مانند عمل جراحی اسلیو روی بیاورد.
عمل جراحی لاغری لاپاراسکوپی اسلیو معده به افراد خیلی چاق این امکان را می دهد تا در زمان مناسب به وزن نرمال دسترسی پیدا کنند.

چرا باید برای انجام عمل اسلیو معده وزن مناسبی داشته باشیم ؟

از نظر پزشکان حداقل وزن برای اسلیو معده موضوع مهمی است.

پزشکان و جراحان معتقدند که زمانی انجام این عمل جراحی به نفع افراد است که کاندید مناسب جراحی باشند.

پزشکان چگونه می فهمند من کاندید مناسب عمل جراحی اسلیو معده هستم ؟

پزشکان با برسی شما می توانند متوجه شوند کاندید مناسب جراحی هستید یا خیر.

حداقل وزن برای عمل اسلیو یکی از عوامل مهم جراحی است.
این برسی به عوامل بسیاری مرتبط است.
از جمله مهم ترین این عوامل داشتن حداقل وزن برای اسلیو معده است.
اگر بی ام آی بدن شما خیلی پایین تر از عدد مناسب جراحی باشد این جراحی صورت نخواهد گرفت.
از نظر پزشکان کاندید مناسب بودن برای جراحی این است که بی ام آی بدنتان عددی مناسب جراحی بوده باشد.
البته عوامل دیگری هم است که باید برسی شوند.

  • پزشکان برسی می کنند که شما اعتیاد به الکل نداشته باشید و قبل و بعد از جراحی الکل مصرف نکنید.
  • آن ها شما را معاینه می کنند تا متوجه شوند به مواد مخدر اعتیاد نداشته باشید.
  • فشار خون و بیماری های بدنتان را کنترل می کنند تا بعدا دچار دردسر نشوید.
  • آن ها قبل از عمل جراحی یک سری ازمایش برای شما تجویز می کنند و با مطالعه آن ها می فهمند کاندید مناسب جراحی هستید یا خیر.

چرا عمل جراحی اسلیو معده به روش لاپاراسکوپی انجام می شود ؟

عمل جراحی لاپاراسکوپی اسلیو معده به کمک روش لاپاراسکوپی و با وسیله لاپاراسکوپ انجام می شود.

لاپاراسکوپی روشی نو و جدید است که نوعی از عمل جراحی است که نیاز به برش های بزرگ و بخیه های زیاد ندارد.
این روش به کمک چند برش شکمی یک سانتی انجام داده می شود.

به همین دلیل است که پر طرفدار شده است.

روش لاپاراسکوپی دوره نقاهت کوتاهی دارد و می توانید بعد از یک هفته به زندگی روز مره خود بر گردید.

البته نکات مهمی وجود دارد که باید بعد از عمل جراحی اسلیو نیز رعایت شوند.

به غیر از BMI ، روش های دیگر ارزیابی چربی اضافی بدن چیست؟

حداقل وزن برای عمل اسلیو را با چند روش دیگر نیز می توان برسی کرد.

روش های دیگر برای اندازه گیری چربی بدن شامل اندازه گیری ضخامت پوسته (با کولیس) ، توزین زیر آب ،

امپدانس بیوالکتریک ، جاذب سنجی اشعه ایکس با انرژی دوگانه (DXA) و رقت ایزوتوپ 1،2،3 است.

با این حال ، این روش ها همیشه به راحتی در دسترس نیستند و یا گران هستند یا باید توسط پرسنل بسیار آموزش دیده انجام شود.

بعلاوه ، استانداردسازی بسیاری از این روشها در بین ناظران یا ماشینها دشوار است و این امر مقایسه بین مطالعات و بازه های زمانی را پیچیده می کند.

به همین دلیل است که حداقل وزن برای اسلیو معده را با بی ام آی اندازه گیری می کنند.

پیامدهای چاقی در بزرگسالان برای سلامتی چیست؟

افرادی که چاقی دارند در معرض خطر بسیاری از بیماری ها و شرایط سلامتی قرار دارند ، از جمله موارد زیر:

  • مرگ و میر
  • فشار خون بالا
  • کلسترول LDL بالا ، کلسترول HDL کم یا سطح بالای تری گلیسیرید (دیس لیپیدمی)
  • دیابت نوع 2
  • بیماری کرونر قلب
  • سکته
  • بیماری کیسه صفرا
  • آرتروز (تجزیه غضروف و استخوان در مفصل)
  • آپنه خواب و مشکلات تنفسی
  • التهاب مزمن و افزایش استرس اکسیداتیو 19،20
  • برخی از سرطان ها (آندومتر ، پستان ، روده بزرگ ، کلیه ، کیسه صفرا و کبد)
  • کیفیت پایین زندگی
  • بیماری روانی مانند افسردگی بالینی ، اضطراب و سایر اختلالات روانی 21،22
  • درد بدن و مشکل در عملکرد بدنی

چگونه بفهمیم برای جراحی آماده هستیم یا خیر :

اگر قصد جراحی کاهش وزن را دارید ، با یک تیم جراحی لاغری ملاقات خواهید کرد که ممکن است موارد زیر را شامل شود:

  • دکتر مراقبت های اولیه
  • جراح
  • متخصص بیهوشی
  • متخصص تغذیه
  • پرستار متخصص در مدیریت وزن
  • روانشناس یا روانپزشک
  • سایر متخصصان بسته به شرایط پزشکی شما

اعضای تیم شما درمورد انتظارات قبل و بعد از عمل توضیح خواهند داد.

آنها ارزیابی می کنند که آیا شما برای انجام عمل جراحی آماده هستید یا نه و به شما کمک می کنند تا تصمیم بگیرید که گزینه ای برای شماست یا خیر.

آنها ممکن است نگرانی ها را برای حل مشکلات پزشکی ، رفتاری یا روانی – قبل از آمادگی برای جراحی ، شناسایی کنند.

ممکن است عده ای در پی انجام عما اسلیو معده با بیمه باشند و سوال آن ها bmi مورد تایید بیمه باشد بنابر این در نوشته ای جدا گانه این موضوع را بصورت کامل بحث کرده این که توصیه می کنیم حتما آن را مطالعه بفرمایید.

نگرانی های پزشکی اسلیو معده چیست ؟

از جمله حداقل وزن برای عمل اسلیو نکات مهم دیگری نیز وجود دارد که برای عمل اسلیو مهم است.

برای تشخیص هرگونه بیماری ناشناخته مرتبط با چاقی ، یک معاینه پزشکی خواهید داشت.

همچنین پزشک معالج شما را برای مشکلاتی که ممکن است باعث پیچیده تر شدن جراحی شود ، آزمایش می کند.

شما ممکن است تحت آزمایشات زیر قرار بگیرید:

آپنه خواب
بیماری قلب و عروقی
بیماری کلیوی
بیماری کبد


اگر این شرایط را داشته باشید احتمالاً نمی توانید جراحی کنید:

اختلالات لخته شدن خون
بیماری شدید قلبی که استفاده بیهوشی را ممنوع می کند.
سایر شرایطی که خطر استفاده از بیهوشی را افزایش می دهد.

بعد از قرار ملاقات من با پزشک چه اتفاقی می افتد؟

اگر تصمیم گرفتید که می خواهید با روشی پیش بروید تیم جراحی لاغری و لاپاراسکوپی دکتر فربد امامی یگانه در یک تاریخ جراحی متناسب با شما رزرو می کند.

پس از این مشاوره ، پرسنل دوستانه ما تمام اطلاعات مربوط به روش شما و هر قرار ملاقات لازم با کتاب را بررسی می کنند.

حداقل وزن برای عمل اسلیو و یا حداکثر آن را به شما می گویند.

اگر می خواهید برای این روش به انتشار زودهنگام ترمیم حق بیمه دسترسی پیدا کنید ، کارکنان ما در کلینیک

شما را در کل مراحل راهنمایی می کنند.

درمان موفقیت آمیز چاقی شامل ادامه درمان ، راهنمایی و پشتیبانی است.

ما به همکاری نزدیک شما ادامه خواهیم داد تا در مرحله اول بهترین رژیم را برای شما بیابیم و محیطی حمایتی

برای ادامه کاهش وزن و ایجاد روشهای جدید زندگی فراهم کنیم.

در نهایت به شما در رسیدن به اهداف کاهش وزن کمک کنیم.

چنانچه سوالی دارید در فرم پایین صفحه از ما بپرسید.

جمع بندی (درباره حداقل وزن برای عمل اسلیو) :

قبل از انجام جراحی لاغری باید مشخص شود که فرد دارای اضافه وزن می باشد یا خیر.

بنابراین برای پیدا کردن حداقل وزن برای عمل اسلیو از روش های مختلفی استفاده می شود.

معتبرترین و استاندارد ترین روش های مورد استفاده شاخص ‏bmi است که باید بالای 35 باشد‌.

البته بی ام آی بین 30 تا 35 هم در شرایط خاصی تحت عمل جراحی لاغری قرار خواهد گرفت.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو به دکمه بالا