اموزش فارکس در افغانستان

تعریف شاخص بورس

خبرگزاری موج

ساختارهای فسادزا و آنچه مولد نابرابری است را اصلاح خواهیم کرد/ راهی طولانی پیش رو داریم

رئیس جمهور گفت: به اینجا آمدم تا با بسترهای فسادزا مبارزه کنم؛ وعده داده‌ایم ساختارهای فسادزا و آنچه مولد نابرابری است را اصلاح کنیم و این کار را خواهیم کرد.

قالیباف در دیدار با وزیر نیرو:

لازم است سند حکمرانی آب تدوین شده و مبنای عملکرد بخش‌های مختلف باشد

رئیس مجلس شورای اسلامی با اشاره به بحران آب و مدیریت منابع آبی کشور گفت: لازم است با همکاری دستگاه‌های مسئول و مرتبط، سند حکمرانی آب تدوین شده و مبنای عملکرد بخش‌های مختلف باشد.

بهادری جهرمی:

صنعت ‌گردشگری ایران در سال ۲۰۲۱ به ۲۰۲ هزار میلیارد تومان رسید

سخنگوی دولت گفت: تازه‌ترین گزارش نهادهای بین‌المللی نشان می‌دهد، صنعت ‌گردشگری ایران در سال ۲۰۲۱ با رشد ۴۰ درصدی، به ۲۰۲ هزار میلیارد تومان رسیده است.

ولودیمیر زلنسکی:

اوکراین یک گام به سوی پیوستن کامل به اتحادیه اروپا برداشت

رئیس جمهور اوکراین شامگاه جمعه با اشاره به اعطای وضعیت نامزدی پیوستن این کشور به اتحادیه اروپا گفت که اوکراین یک گام به سوی پیوستن کامل به اتحادیه اروپا برداشته است.

بازگشایی مرز زمینی عراق برای زائران عتبات/ شرط اخذ ویزا به طور رسمی برداشته شد

ویزای سفر زمینی به عراق از امروز به صورت رسمی برداشته شد و زائران می‌توانند در قالب کاروان‌های زیارتی از طریق مرز زمینی به این سفر معنوی مشرف شوند.

جدیدترین آمار کرونا در کشور تا ظهر ۲۸ خردادماه ۱۴۰۱/ شناسایی ۷۴ مبتلای جدید

بنابر اعلام وزارت بهداشت بر اساس معیارهای قطعی تشخیصی، ۷۴ بیمار جدید مبتلا به کرونا در کشور شناسایی شد.

شاخص بورس امروز 28 خرداد 1401/ شاخص به یک میلیون و 547 هزار واحد رسید

شاخص بورس امروز شنبه 28 خرداد 1401اعلام شد که با افت 16632.00 هزار واحدی به1,547,701.97 واحد رسید.

قیمت طلا امروز 28 خرداد 1401/ قیمت طلای دست دوم اعلام شد

قیمت طلا امروز شنبه 28 خرداد 1401 اعلام شد که بر این اساس هر گرم طلای 18 عیار به قیمت یک میلیون 431 هزار 400 تومان رسید.

دستگیری خطرناک‌ترین تروریست داعش در عراق

وزارت کشور عراق از دستگیری یک تروریست خطرناک در استان دیالی خبر داد که مسئولیت پشتیبانی لجستیکی داعش را بر عهده داشت.

پیکر احمدی مهدوی دامغانی به ایران منتقل می‌شود

پیکر احمد مهدوی دامغانی پژوهشگر و مصصح فقید برای تشییع و خاکسپاری در حرم امام رضا (ع) به ایران منتقل خواهد شد.

آغاز تکمیل ثبت نام منتخبان رزرو سامانه یکپارچه تخصیص خودرو از امروز

با اعلام وزارت صنعت منتخبان ذخیره (رزرو) نخستین دوره فروش خودرو در سامانه یکپارچه تخصیص خودرو می‌توانند از امروز شنبه 28 خردادماه نسبت به انجام فرآیند ثبت نام نهایی و…

انفجار و تیراندازی در محوطه عبادتگاه‌ هندوهای کابل

لحظاتی پیش صدای انفجارهای پی‌درپی و تیراندازی در محوطه محل عبادات سیک‌های هند مقیم کابل شنیده شد.

دستور کار کمیسیون‌های تخصصی مجلس/ ۸ وزیر به مجلس می‌روند

دستور کار کمیسیون‌های تخصصی مجلس شورای اسلامی در هفته جاری اعلام شد.

ترکیه مواضع نیروهای حزب کارگران کرد در شرق موصل را هدف قرار داد

براساس اعلام منابع رسمی، ترکیه با تعدادی موشک "گراد" مواضع نیروهای حزب کارگران کرد در شرق موصل را مورد هدف قرار داد.

قیمت ارز‌های دیجیتالی در ۲۸ خرداد ۱۴۰۱/ بیت‌ کوین رشد کمتر از نیم درصد را تجربه کرد

قیمت انواع ارز‌های دیجیتالی امروز در روند معاملات امروز شنبه 28 خرداد 1401 در بازار‌های تجارت دیجیتال بین‌المللی اعلام شد.

خیزش گرد و خاک در برخی استان‌های کشور

رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا صبح امروز از وقوع رگبار و رعد و برق همچنین وزش باد شدید و خیزش گرد و خاک در نقاط مختلف کشور خبرداد.

آخرین آمار مبتلایان به کرونا در جهان/ ثبت بیش از ۵۴۳ میلیون مبتلا تاکنون

براساس آمارهای رسمی مجموع مبتلایان به کرونا در جهان تاکنون به ۵۴۳ میلیون و ۷۰۰ هزار و ۴۹۵ نفر رسیده است.

حاج علی‌اکبری در خطبه‌های نماز جمعه:

یکی از مهمترین ویژگی‌های جامعه انقلابی و امت اسلامی شایعه ناپذیری است

خطیب نماز جمعه تهران در سخنرانی خطبه‌های نماز عبادی سیاسی جمعه این هفته گفت: یکی از مهمترین ویژگی‌های جامعه انقلابی و امت اسلامی شایعه ناپذیری است.

پیشنهاد تعریف شاخص برای بورس کالا

پیشنهاد تعریف شاخص برای بورس کالا

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم؛ حامد سلطانی نژاد صبح امروز در نشست روسای جدید و پیشین سازمان بورس و اوراق بهادار که با حضور محمد قضاوی معاون امور بانک و بیمه وزارت اقتصاد و شرف‌شاهی معاون وزیر اقتصاد و تعریف شاخص بورس مدیران عامل بورسها و ارکان بازار سرمایه و سایر نهادهای مالی تحت نظارت در محل این سازمان برگزار شد گفت: در دوران ریاست محمد فطانت بر صندلی سازمان بورس، ورود محصولات کشاورزی به بورس کالای ایران رونق بهتری گرفت.
وی افزود: بورس کالا محل عرضه طرح های ملی است و بر این اساس باید از ظرفیتهای آن برای توسعه بخش واقعی اقتصاد کشور استفاده شود.
مدیرعامل بورس کالای ایران اضافه کرد: همچنین این بورس محل شفافی برای معاملات و تقاطع عرضه و تقاضاست که بر این اساس مقاومتهایی نیز در این زمینه اعمال و ابراز می شود.
وی اذعان داشت: یکی از مشکلاتی که در سالهای گذشته در این بورس حل شد، عرضه محصولات پتروشمیی و افزایش معاملات آن است به طوری که در 4 ماه گذشته حجم معامله محصولات پتروشیمی نسبت به سایر گروهها از افزایش بیشتری برخوردار بوده است و این موضوع مورد استقبال بخش پایین دستی نیز قرار گرفته است.
سلطانی نژاد در ادامه از رئیس جدید سازمان بورس خواستار تعریف شاخص برای بورس کالا شد و گفت: در حال حاضر بورس کالا در دوران کودکی خود به سر می برد و در نسل های اول بورس کالایی قرار دارم.
وی افزود: در کشوری همچون چین با وجود اقتصاد کمونیستی، بزرگترین بورس های کالایی در این کشور فعالیت می کنند و بر این اساس باید تلاش کنیم نا نقش بورس کالا در بازار سرمایه افزایش پیدا کند.
مدیرعامل بورس کالای ایران اظهار داشت: توسعه معاملات مشتقه و اهرمی برای مدیریت ریسک های بازار سرمایه از جمله موضوعاتی هستند که باید به آن پرداخته شود.
وی گفت: در سال گذشته تامین مالی سلف عادی و سلف موازی در بورس کالای ایران حدود 11 هزار میلیارد تومان بود که از این میزان 10.3 میلیاردتومان مربوط به معاملات سلف عادی و 700 میلیارد تومان مربوط به اوراق سلف موازی بوده است.
انتهای پیام/

انواع شاخص های بورس اوراق بهادار

شاخص یک معیار آماری است که تغییرات داده های آماری مورد نظر را دربازه زمانی مشخص نشان می دهد. کلمه شاخص (Index) به معنای نمودار یا نشانگر است که با استفاده از آن می توان تغییرات ایجاد شده در متغیرهای مختلف را در بازه های زمانی خاص بررسی کرد.

شاخص بورس چیست؟

انواع شاخص های بورس اوراق بهادار

انواع شاخص های بورس اوراق بهادار

شاخص بورس، عددی است که تغییرات کلی بازار بورس را نشان می دهد و در واقع بیان می کند که روند حرکتی بورس نسبت به زمان گذشته به چه میزان رشد یا افت داشته است. فعالان بازار سرمایه، موسسات مالی دولتی و خصوصی، فعالان اقتصادی، رسانه ها و شبکه های خبری زمانی که بخواهند در مورد رونق و یا رکود، بازار بورس صحبت نمایند و یا به میزان بازدهی بازار بورس اشاره نمایند، تغییرات شاخص بورس را در بازه های زمانی مختلف بررسی می کنند. معمولاً از کاهش شاخص به معنای رکود اقتصادی و افزایش آن به مفهوم رونق اقتصادی تعبیر می شود.

در بورس شاخص های مختلفی وجود دارد که محاسبات هر کدام بر اساس داده ها و فرمول های قراردادی مشخص انجام می گیرد. هر شاخص بر اساس متغیرهای خاص خودش قابل تفسیر و بررسی است و نمی توان نتایج حاصل از هر شاخص را به یکدیگر نسبت داد.

انواع شاخص های بورس اوراق بهادار

شاخص کل بورس چیست؟ ( TEPIX )

شاخص کل قیمت، مخفف کلمه TEHRAN PRICE INDEX می باشد . بورس تهران از فروردین ماه سال ۱۳۶۹ اقدام به محاسبه و انتشار شاخص قیمت خود با نام تپیکس ( TEPIX) نموده است . این شاخص نمایانگر روند عمومی قیمت در میان شرکت بورسی است و از تغییرات قیمت متأثر می شود. نکته حائز اهمیت این است که شاخص کل، میزان سود نقدی پرداختی به سهامداران را نشان نمی‌دهد. جامع، موزون و دردسترس بودن را می‌توان جزو مزایای این شاخص برشمرد.

توجه به این نکته ضروری است که شاخص ها سطح قیمت را در مقایسه با تاریخ مشخصی که تاریخ مبداء نام دارد نشان می دهند. به عبارت دیگر سطح شاخص ها نسبت به تاریخ مبداء یا همان زمان آغاز محاسبه شاخص سنجیده می شود. سال مبداء در بورس اوراق بهادار سال ۱۳۶۹ تعریف شده است به طور معمول میزان شاخص ها در تاریخ مبداء ۱۰۰ واحد درنظر گرفته می شود.

در تفسیر شاخص میزان تغییرات قیمت اهمیت بیشتری نسبت به میزان عددی خود شاخص دارد. اگر میزان عددی شاخص ۳۰۰,۰۰۰ واحد اعلام شود، این عدد به تنهایی قابل تفسیر نیست اما اگر در ماه گذشته عدد شاخص ۲۶۰,۰۰۰ واحد بوده و در ماه جاری به ۳۰۰,۰۰۰ واحد رسیده باشد تفسیر آن این است که سطح عمومی قیمت سهام شرکت ها از ماه گذشته تا کنون ۱۵ درصد افزایش یافته است.

این نکته حائز اهمیت است که شاخص کل سطح عمومی قیمت ها یا بازدهی را نشان می دهد و کاهش یا افزایش آن لزوماً بیانگر صعود یا نزول تمامی شرکت ها نیست.

جهت مشاهده بخش های رایگان آموزش بورس دوره سهامدار موفق بر روی دکمه آموزش رایگان بورس کلیک نمایید.

شیوه محاسبه شاخص کل

روش محاسبه شاخص ماهیتی ساده و روشن دارد و از تقسیم ارزش جاری بازار سهام در هر لحظه بر ارزش جاری بازار سهام در تاریخ مبداء ضرب در صد بدست می آید.

شیوه محاسبه شاخص کل

شیوه محاسبه شاخص کل

ارزش جاری هر شرکت از ضرب تعداد سهام هر شرکت در قیمت پایانی سهام آن بدست می آید و ارزش جاری بازار نیز از جمع ارزش جاری شرکت های پذیرفته شده حاصل می شود. بنابراین با افزایش و کاهش ارزش جاری بازار سهام میزان شاخص کل نیز صعود یا نزول می کند. در صورتی که نماد شرکتی بسته باشد یا برای مدتی معامله نشود، قیمت آخرین معامله آن در شاخص لحاظ می گردد. در محاسبه شاخص کل تعداد سهام منتشر شده شرکت ها معیار وزن دهی در شاخص می باشد که این امر منجر به تاًثیر بیشتر شرکت های بزرگ در شاخص می شود مثلاً اگر کلیات بازار در حالت نزول قرار داشته باشد اما چند تعریف شاخص بورس سهام بزرگ صعود تاثیر گذاری داشته باشند شاخص کل رشد خواهد کرد.

موارد تعدیل شاخص کل قیمت

شاخص کل قیمت در موارد زیر تعدیل می گردد و در حقیقت تغییرات ناشی از موارد زیر در مقدار شاخص اثری ندارد.

۱- ورود و خروج شرکتها: به هنگام ورود و خروج شرکت ها به دلیل افزایش یا کاهش ارزش جاری سهام، اصولا ارزش پایه سهام تعدیل میگردد تا تغییری در عدد شاخص حاصل نشود. به عبارتی با افزایش صورت کسر در مخرج آن تغییری میدهند تا حاصل تقسیم صورت بر مخرج تغییر نکند.

۲-افزایش سرمایه از طریق آورده و یا مطالبات سهامداران: به علت اینکه با افزایش سرمایه از طریق آورده و یا مطالبات سهامداران، ارزش جاری سهام افزایش می یابد، لذا در این موارد نیز، ارزش پایه سهام باید به گونه ای تعدیل گردد تا تغییری در عدد شاخص حاصل نگردد.

۳-ادغام شرکتها: در صورت ادغام دو یا چند شرکت در هم نیز می بایست در ارزش پایه سهام تغییر داده شود تا عدد شاخص تغییر نکند.

ولی در برخی موارد نیازی به تعدیل شاخص نمی باشد که این موارد عبارتند از:

۱-افزایش سرمایه از محل اندوخته: زیرا در این حالت، همان مبلغ اندوخته که متعلق به سهامداران بوده، به صورت سهام جدید به آنها داده می شود، پس تغییری در حقوق صاحبان سرمایه اتفاق نیفتاده، لذا در این حالت نیازی به تعدیل شاخص نیست.

۲- تجزیه و تجمیع سهام: دراین حالت نیز تعداد سهام منتشره تغییر یافته و چون به تناسب آن قیمت سهم نیز تغییر می یابد لذا نیازی به تعدیل شاخص نیست. الیته لازم به ذکر است که در ایران عملاً اینکار امکان تعریف شاخص بورس پذیر نیست و ارزش اسمی هر سهم بطور ثابت ۱۰۰۰ ریال می باشد.

۳- پرداخت سود نقدی: در این حالت نیز چون اصلا به تناسب پرداخت سود نقدی، قیمت سهام نیز، کاهش می یابد لذا نیازی به تعدیل نیست.

شاخص قیمت و بازده نقدی ( TEDPIX) نشان دهنده سطح عمومی بازدهی کل قیمت و سود سهام شرکت‌های پذیرفته شده در بازار بورس است. این شاخص از فروردین ۱۳۷۷ در بورس تهران محاسبه و منتشر شده است. این شاخص کلیه شرکت های پذیرفته شده در بورس را دربر دارد و شیوه وزن دهی و محاسبه آن همانند شاخص کل قیمت ( TEPIX) است و تنها تفاوت میان آن دو در شیوه تعدیل آن ها است.

شاخص بازده نقدی ( TEDIX )

شاخص بازده نقدی بیانگر سطح عمومی سود نقدی پرداختی شرکت های بورسی در زمان مجامع عمومی به سهامداران است. پس اگر این شاخص نزول نماید بیانگر این نکته است که در مجامع عمومی عادی سالیانه سود نقدی کمتری پرداخت می گردد و شرکت ها بصورت میانگین سود کمتری را بصورت نقد بین سهامداران تقسیم می کنند.

شاخص صنایع ( شاخص صنعت و شاخص مالی)

تمامی شرکت های پذیرفته شده در بورس تهران بر اساس ماهیت فعالیت خود در صنایع مختلفی طبقه بندی شده اند. این طبقه بندی که بر اساس روش ISIC صورت می گیرد، منجر به تفکیک بیش از ۴۰ صنعت در بورس تا به امروز شده است.

بصورت کلی شرکت های پذیرفته شده در بورس به دو گروه صنعت و مالی تقسیم شده اند که گروه مالی شامل شرکت های هستند که در خدمات واسطه گری های مالی فعالیت می کنند مانند: بانک ها، شرکت های سرمایه گذاری، بیمه ها و … در بخش صنعت شرکت های تولیدی و صنعتی فعالیت می کنند مانند: شرکت های پتروشیمی، خودروسازی، فلزات اساسی و غیره …

سازمان بورس به محاسبه شاخص قیمت برای این دو گروه که با نام شاخص مالی ( Financial Index ) و شاخص صنعت ( Industrial Index ) منتشر می شود نیز می پردازد و هر دو در طراحی، محاسبه و تعدیل از معیارهای شاخص کل قیمت پیروی می کنند.

شاخص ۵۰ شرکت فعال تر

این شاخص نشان دهنده سطح عمومی قیمت ۵۰ شرکت فعال تر بورسی می باشد که در دوره های سه ماهه صورت می گیرد. آنچه که در انتخاب ۵۰ شرکت مزبور بیشترین اهمیت را دارد تعداد روزهای داد و ستد شرکت هاست. سازمان بورس میزان نقدشوندگی یا فعالیت شرکت ها را ملاک اصلی برای گزینش ۵۰ شرکت قرار داده است. در واقع شرکت هایی که در این شاخص قرار می گیرند، قابلیت نقدشوندگی بیشتری نسبت به سایر شرکت های موجود در بورس اوراق بهادار را خواهند داشت. این شاخص میانگین وزنی این ۵۰ شرکت را ارائه می نماید.

شاخص ۳۰ شرکت بزرگ

این شاخص میانگین وزنی تغییرات قیمت سهام ۳۰ شرکت بزرگ بازار بورس اوراق بهادار را نشان می دهد که ملاک انتخاب آن ارزش روز شرکت می باشد. ارزش روز سهام شرکت از فرمول زیر محاسبه می شود:

آخرین قیمت پایانی سهام شرکت × تعداد کل سهام شرکت = ارزش روز شرکت

شرکت هایی که در این شاخص قرار می گیرند با توجه به بزرگی شرکت از لحاظ ارزش آن تغییرات قیمت آنها، اثر بسیار زیادی روی شاخص کل خواهند داشت.

شاخص آزاد شناور (TEFIX)

در بازار بورس بصورت کلی سهام شرکت ها دو دسته سهامدار دارد: سهامداران عمده که برای یک دوره بلند مدت سرمایه گذاری کرده و قصد نگهداری دارد و بخش قابل توجی از سهام شرکت را دارا می باشد و بخش دوم سهامداران خرد می باشند که قسمتی از سهام قابل معامله سهام شرکت(سهام آزاد شناور) را در اختیار دارند و در زمان های مختلف در حال خرید و فروش هستند. شاخص آزاد شناور میانگین سطح عمومی تغییرات قیمت بخشی از سهام شرکت هایی را محاسبه می کند که در دست سهامداران خرد قرار دارد و مورد معامله قرار می گیرد.

شاخص کل (هم وزن)

در محاسبه این شاخص اندازه شرکت ها ( بزرگی یا کوچک بودن شرکت ها) تاثیرگذار نیست و همه شرکت ها به میزان یکسان در این شاخص اثر می گذارند. زمانی که اکثر شرکت ها در حال کاهش قیمت هستند اما به دلیل رشد قیمت سهام چند شرکت بزرگ (در اصطلاح شاخص ساز)، باعث می شود شاخص کل حالت مثبت را نشان دهد. در این صورت شاخص هم وزن به دلیل وزن یکسان شرکت ها و اینکه اکثر شرکت ها در حال کاهش قیمت هستند حالت منفی را نشان می دهد.

شاخص بازار اول و بازار دوم

در بورس اوراق بهادار شرکت ها پذیرش شده در دو بازار اول و دوم قرار می گیرند. شرکت هایی که از نظر میزان سرمایه (حداقل ۱۰۰۰میلیارد ریال) ؛ درصد شناوری بالا(حداقل ۲۰ درصد) ؛ تعداد سهامداران و وضعیت سودآوری شرایط بهتری داشته باشند در بازار اول دسته بندی می شوند و شرکت هایی که از نظر این معیار ها در شرایط پایین تری قرار داشته باشند در بازار دوم بورس دسته بندی می شوند.

شاخص بازار اول بورس، بیانگر سطح عمومی قیمت سهام شرکت‌هایی است که در بازار اول بورس قرار گرفته اند، و شاخص بازار دوم بیانگر سطح عمومی قیمت سهام شرکت‌هایی است که در بازار دوم بورس دسته بندی شده اند.

شاخص کل فرابورس ( IFX )

شاخص کل فرابورس، میانگین سطح بازدهی سهام شرکت‌های پذیرفته‌شده در دو بازار اول و دوم فرابورس است. این میانگین به صورت وزنی است و تمرکز آن به تعداد سهام منتشرشده شرکت‌ها در بازارهای اول و دوم فرابورس است. در محاسبه شاخص کل فرابورس تغییرات قیمت و سود نقدی سالانه سهام شرکت ها در نظر گرفته می‌شود. شاخص کل فرابورس به دلیل وزن دهی به شرکت های بزرگتر و تمرکز آن بر روی چند نماد خاص که بیشترین ارزش بازار فرابورس را در بر می گیرد نماگر خوبی برای بررسی سطح عمومی بازدهی کل بازار فرابورس نیست.

نتیجه گیری: افزایش شاخص کل، لزوماً به معنای سودآوری یا بازدهی سهام همه شرکت‌های حاضر در بورس نیست، همان‌طور که کاهش شاخص کل نیز لزوماً به معنای ضرردهی سهام همه شرکت‌ها در بورس نیست، چرا که شاخص کل، بیانگر میانگین بازدهی بورس است.

گاهی ممکن است در زمان رشد قابل ‌توجه شاخص کل بورس، تعدادی از سهام شرکت ها با افت قیمت، سهامداران خود را با زیان مواجه سازند یا در شرایطی که شاخص کل با کاهش مواجه می شود، ممکن است تعدادی از سهام ها در حال افزایش قیمت باشند، و سهامداران آن سود قابل قبولی بدست آورند. پس بنابراین تصمیم سرمایه گذاری معامله گران نباید بر اساس تحلیل شاخص کل باشد، بهتر است انتخاب سهام و سیگنال خرید و فروش نهایی صرفاً بر اساس تحلیل اختصاصی هر شرکت انجام شود.

انواع شاخص بورس را بشناسید

شاخص ( بورس ) در لغت به معنی نمودار، مرتفع است و به آنچه اطلاق می‌شود که مقدار آن ماهیت چیزی را مشخص کند.در علم اقتصاد، شاخص معیاری است آماری که نشان دهنده تغییرات در بازارهای متفاوت است.

به طور کلی شاخص را می‌توان نشان‌دهنده سطح عمومی پارامتری مشخص -به طور معمول قیمت یا بازدهی- در میان گروهی از متغیرهای مورد بررسی تعریف کرد.

در بازار بورس اوراق بهادار سطح عمومی قیمت کل شرکت‌های بورسی، معیاری برای سنجش وضعیت کلی بازار اوراق بهادار یا وضعیت بخش یا صنعت خاصی در این بازار است و شاخص بازدهی (قیمت و بازده نقدی) نیز نشان‌دهنده سطح عمومی بازدهی کل شرکت‌های بورس اوراق بهادار است. در ادامه به معرفی اجمالی و کاربرد انواع این شاخص‌‌های موجود در بورس اوراق بهادار پرداخته می‌شود.

انواع شاخص‌های شرکت‌های بورسی

در بورس اوراق بهادار تهران انواع شاخص‌هایی نظیرشاخص کل قیمت، شاخص کل تعریف شاخص بورس قیمت به تفکیک تابلوی اصلی و فرعی، شاخص بازده نقدی، شاخص بازده نقدی و قیمت، شاخص قیمت مالی، شاخص قیمت صنعت، شاخص قیمت به تفکیک هر صنعت و شاخص قیمت ۵۰ شرکت فعال‌تر وجود دارد.

هر یک از شاخص‌ها با توجه به پارامتر مورد بررسی به شاخص قیمت و شاخص بازدهی تقسیم می‌شود و معنای و مفهومی را دربر دارند که بر اساس متغییر‌های مورد نظر قابل تفکیک هستند؛ به عنوان نمونه شاخص کل تمامی شرکت‌های بورس را در برمی‌گیرد، شاخص صنعت شرکت‌های تولیدی و شاخص مالی شرکت‌های گروه خدمات مالی و سرمایه‌گذاری را شامل می‌شود.

به همین ترتیب، صنایع مختلف نیز هر یک شاخص‌های خود تعریف شاخص بورس را دارند؛ شاخص استخراج کانه‌های فلزی، شاخص ساخت منسوجات و شاخص سیمان، آهک و گچ مثال‌هایی از این دست هستند که هر یک سطح عمومی قیمت شرکت‌های فعال در آن صنعت را نشان می‌دهند.

در یک تقسیم‌بندی کلی می توانیم شاخص‌های مورد استفاده در بورس را به دو گروه اصلی و صنایع تقسیم تعریف شاخص بورس کنیم. در ادامه به بررسی مهمترین شاخص‌های مورد استفاده خواهیم پرداخت.

۱- شاخص کل قیمت در بورس اوراق بهادار TEPIX

شاخص کل قیمت (Tehran Exchange Price Index) در بورس اوراق بهادار که به اختصار آن را شاخص کل می‌گویند، نشان دهنده تغییرات سطح عمومی قیمت‌ها در کل بازار است و میانگین افزایش یا کاهش قیمت سهام در بازار را بیان می‌کند.

این تغییرات نسبت به تاریخ مبدا که در سال ۱۳۶۹ است، بیان می‌شود.

نکته حائز اهمیت دیگر آنکه شاخص کل، میزان سود نقدی پرداختی به سهامداران را نشان نمی‌دهد.

به عنوان نمونه وقتی می‌گوییم شاخص کل۳۰ درصد رشد کرده است، یعنی میانگین قیمت سهام شرکت‌های بورسی به میزان۳۰ درصد نسبت به سال پایه (۱۳۶۹) و افزایش پیدا کرده است.

شاخص کل به صورت لحظه ای در سایت شرکت مدیریت فناوری بورس تهران وجود دارد. اما برای اطلاع علاقه‌مندان، فرمول ریاضی مربوط به محاسبه شاخص کل قیمت در ادامه بیان شده است:

فرمول شاخص بورس

Pitقیمت شرکت iام در زمان t

Qitتعداد سهام منتشره شرکت iام در زمان t

Dtعدد پایه در زمان t که در زمان مبداء برابر بوده است با QioPio∑

Pio قیمت شرکت iام در زمان مبدأ

Qio تعداد سهام منتشره شرکت iام در زمان مبدأ

n تعداد شرکت‌های مشمول شاخص

ساده شده فرمول بالا را می‌توانیم این‌گونه بیان کنیم:

فرمول شاخص بورس

ارزش جاری برای هر شرکت برابر با حاصلضرب تعداد سهام آن در قیمت هر سهم شرکت مورد نظر است. از مجموع ارزش جاری شرکت‌های پذیرفته شده در بورس، ارزش جاری بازار به دست می‌آید.

بنابراین چنانچه پیشتر گفته شد شاخص کل قیمت بازار بورس تهران، سهام تمام شرکت‌های پذیرفته شده در بورس را در برمی‌گیرد و در صورتی‌که نماد تعریف شاخص بورس شرکتی بسته باشد یا برای مدتی معامله نشود، قیمت آخرین معامله آن در شاخص لحاظ می‌گردد. همان‌گونه که از فرمول مشخص است، تعداد سهام منتشره شرکت‌ها، معیار وزن‌دهی در شاخص مزبور است.

هم‌اکنون در بورس اوراق بهادار تهران شاخص کل قیمت در ۳ گروه کل بازار، تالار اصلی و تالار فرعی محاسبه می‌شود. ملاک محاسبه شاخص کل هر گروه، قیمت سهام شرکت‌های معامله شده در آن گروه است.

به طور مثال قیمت‌های سهام شرکت های معامله شده تابلوی اصلی، در محاسبه شاخص کل تالار اصلی لحاظ می‌شود و قیمت سهام تمام شرکت‌های معامله شده کل بازار در محاسبه شاخص کل بازار لحاظ خواهد شد.

جامع، موزون و دردسترس بودن را می‌توان جزو مزایای این شاخص برشمرد.

همچنین شاخص کل در مواردی همچون افزایش سرمایه از طریق آورده یا مطالبات سهامداران، افزایش و کاهش شرکت‌ها و ادغام شرکت‌ها تعدیل می‌شود تا تغییرات حاصل از این رخدادها در مقدار شاخص تاثیر نداشته باشد.شایان ذکر است افزایش سرمایه از محل اندوخته و پرداخت نقدی موجب تعدیل این شاخص نمی‌شود.

۲- شاخص قیمت و بازده نقدی (درآمد کل) TEDPIX

این شاخص که از قیمت و بازده نقدی پرداختی تاثیر می‌گیرد، بیانگر بازده کل بازار بورس است. نحوه محاسبه این شاخص مشابه شاخص کل قیمت است. فرمول محاسبه شاخص درآمد کل به شکل زیر است:

تعریف شاخص بورس فرمول شاخص بورس

Pitقیمت شرکت iام در زمان t

Qitتعداد سهام منتشره شرکت iام در زمان t

RDt پایه شاخص قیمت و بازده نقدی در زمان t که مقدار آن در زمان مبداء برابر بوده است

n تعداد شرکت‌های مشمول شاخص

پرداخت سود نقدی نیز موجب تعدیل شاخص درآمد خواهد شد.

۳- شاخص بازده نقدی TEDIX

تغییرات شاخص بازده نقدی، میانگین بازده ناشی از پرداخت سود نقدی شرکت‌های بورسی به سهامداران را نشان می‌دهد. بنابراین وقتی شاخص سود نقدی رو به کاهش است، شرکت‌ها به‌طور میانگین سود کمتری را به‌صورت نقد بین سهامدارانشان تقسیم می‌کنند.

برای محاسبه شاخص TEDIX به عدد پایه شاخص کل قیمت و پایه شاخص قیمت و بازده نقدی نیاز داریم. فرمول ریاضی این شاخص به صورت زیر است:

شاخص بورس

۴- شاخص صنعت و شاخص مالی

به صورت کلی تمامی شرکت‌های بورسی در دو بخش صنعتی و مالی تقسیم می‌شوند. در بخش صنعتی شرکت‌های تولیدی و صنعتی نظیر مخابرات، خودروسازی، سیمان، پتروشیمی و … قرار دارند و در بخش مالی نیز بانک‌ها، شرکت‌های سرمایه‌گذاری، بیمه و… حضور دارند.

در این میان شاخص صنعت(Industrial Index) نشان‌دهنده میانگین تغییرات قیمت سهام شرکت‌های فعال در بخش صنعت و شاخص مالی (Financial Index) نیز میانگین تغییرات قیمت سهام شرکت‌های فعال در بخش مالی است. این دو شاخص از فرمول و قواعد تعدیل شاخص کل قیمت پیروی می‌کند.

از طرفی همان‌طور که پیش‌تر مطرح شد، بخش صنعت و بخش مالی نیز می‌توانند به صنایع تشکیل‌دهنده تقسیم شوند و شاخص هر یک از این صنایع جداگانه محاسبه شود؛ به عنوان نمونه شاخص صنعت خودروسازی متوسط تغییرات قیمت شرکت‌های فعال در صنعت خودروسازی را نشان می‌دهد.

طبقه‌بندی شرکت‌های پذیرفته شده در بورس به روش ISIC (international standard industrial classification) صورت گرفته شود.

۵- شاخص سهام آزاد شناور (TEFIX)

به صورت کلی سهام شرکت‌های بورسی را سهامداران حقیقی و حقوقی خریداری می‌کنند و معمولاً سهامداران حقوقی مالکان پرنفوذی در شرکت‌های بورسی به شمار می‌آیند و در صورت خریداری سهام شرکت‌های بورسی، درصد بالایی از سهام شرکت را تصاحب می‌کنند. با توجه به این موضوع، به میزان سهامی که معمولاً در شرکت‌های بورسی در اختیار سهامداران حقیقی قرار دارد و مرتباً در بازار خریدوفروش می‌شود، سهام شناور آزاد گفته می‌شود.

در این میان هرچقدر میزان درصد سهام شناور آزاد یک شرکت بیشتر باشد، برای سرمایه‌گذاران حقیقی، این شرکت بورسی جذابیت بیشتری دارد. با توجه به این موضوع، شاخص آزاد شناور تغییرات قیمت آن بخش از سهام را می‌سنجد که توسط سهامداران حقیقی خریدوفروش می‌کند؛ این شاخص می‌توانند تصویر مناسبی از شرکت‌های بورسی در اختیار سهامداران قرار دهد.

۶- شاخص بازار اول و بازار دوم

بورس اوراق بهادار بر اساس مؤلفه‌هایی نظیر میزان سرمایه، تعداد سهامداران، وضعیت سودآوری، تعداد سهامی که توسط سهامداران حقیقی در بازار خریدوفروش می‌شود یا اصطلاحاً سهام شناور آزاد و …شرکت‌های بورسی را دسته‌بندی کرده است.

بر اساس این تقسیم‌بندی، شرکت‌هایی که شرایط بهتری داشته باشند در بازار اول و دیگر شرکت‌های بورسی در بازار دوم دسته‌بندی می‌شوند. در این میان شرکت‌هایی که در بازار اول حضور دارند تعریف شاخص بورس نیز به دو دسته تابلو اصلی و فرعی تقسیم می‌شوند. برای هر یک از این دسته‌بندی‌ها یک شاخص وجود دارد که میانگین تغییرات قیمت سهام شرکت‌هایی را نشان می‌دهد که در این گروه‌ها حضور دارند.

۷- شاخص ۵۰ شرکت برتر

معمولاً هر سه ماه یک‌بار، ۵۰ شرکت برتر در بورس اوراق بهادار معرفی می‌شوند که سهام این شرکت‌ها نسبت به سایر شرکت‌های موجود در بورس اوراق بهادار، قابلیت نقد شوندگی بیشتری را دارد.

شاخص ۵۰ شرکت برتر میانگین قیمت سهام این ۵۰ شرکت برتر را نشان می‌دهد. این شرکت‌ها در طول روز، به تعداد قابل توجهی خرید و فروش می‌شوند و سهامداران به راحتی می‌توانند سهام این شرکت‌های بورسی را خرید و فروش کنند.

۸- شاخص ۳۰ شرکت بزرگ

شاخص ۳۰ شرکت بزرگ نیز میانگین تغییرات قیمت سهام ۳۰ شرکت بزرگ بورس را نشان می‌دهد. معیار انتخاب این ۳۰ شرکت نیز بر اساس اندازه شرکت است و اندازه شرکت‌ها نیز از ارزش روز بازار سهم تعیین می‌شود که ارزش روز بازار سهام از حاصل‌ضرب قیمت سهم در تعداد سهام منتشر شده شرکت به دست می‌آید.

شاخص ۳۰ شرکت بزرگ تغییرات قیمت سهامی را نشان می‌دهد و اگرچه این شرکت‌های بورسی کمتر از ده درصد تعداد شرکت‌های بورسی را تشکیل می‌دهند اما بیش از ۷۰ درصد ارزش بورس تهران را به خود اختصاص داده‌اند و تغییرات قیمت آن‌ها می‌تواند اثر بزرگی بر شاخص کل و بورس داشته باشد. این شاخص هر سه ماه یک‌بار به‌روزرسانی می‌شود.

اقتصادنیوز سایت مرجع اقتصاد ایران

سیگنال‌های پیمان های امنیتی جدید خاورمیانه برای ایران

سیگنال‌های پیمان های امنیتی جدید خاورمیانه برای ایران

جزر و مد در بازار دلار

جزر و مد در بازار دلار

اقتصادنیوز : پس لرزه تحریم های جدید آمریکا علیه ایران در بازار ارز و سکه امروز شنبه ۲۸ خرداد ۱۴۰۱مشهود بود.

حرکت خودرو خلاف جهت دلار+ جدول قیمت

حرکت خودرو خلاف جهت دلار+ جدول قیمت

اقتصادنیوز: رصد بازار خودرو نشان دهند آن است که در روزی که دلار شکل صعودی به خود گرفت بازار خودرو مسیر خود را ادامه…

ثبت چند رکورد مهم در نرخ سود بازار های مالی + جدول

ثبت چند رکورد مهم در نرخ سود بازار های مالی + جدول

اقتصادنیوز: نرخ سود در بازارهای مالی روندی صعودی داشته و در دوبازار رکوردزنی کرد. وام مسکن نیز در ادامه رفتار صعودی…

سقوط بیت کوین به زیر مرز 20هزار دلاری!

سقوط بیت کوین به زیر مرز ۲۰هزار دلاری!

اقتصادنیوز: بیت کوین یک بار دیگر با افت قیمت شدید مواجه شد و این بار قیمت آن به کمتر از ۲۰ هزار دلار رسید. قیمت اتریوم…

بورس سقوط کرد /شاخص از مرز مهم پائین آمد

بورس سقوط کرد /شاخص از مرز مهم پائین آمد

اقتصادنیوز: در اولین روز معاملاتی هفته، شاخص کل از نیمه کانال ۱.۵ میلیونی پائین افتاد و این مرز حساس را از دست داد.

سکته قیمتی در بازار ارز / قیمت سکه صعودی شد

سکته قیمتی در بازار ارز / قیمت سکه صعودی شد

تبعات تحمیل شکست قاطع به پوتین /نباید روسیه را تحقیر کنید

تبعات تحمیل شکست قاطع به پوتین /نباید روسیه را تحقیر کنید

قیمت دلاری مسکن رکورد زد /رابطه بین تورم و اجاره

قیمت دلاری مسکن رکورد زد /رابطه بین تورم و اجاره

سیگنال تحریم های جدید آمریکا به بازار دلار ایران

سیگنال تحریم های جدید آمریکا به بازار دلار ایران

موج سواری در بازار سکه/پیش بینی قیمت سکه امروز

موج سواری در بازار سکه/پیش بینی قیمت سکه امروز

نشانه های صعود بورس کم‌رنگ شد /پیش بینی بازار سهام امروز

نشانه های صعود بورس کم‌رنگ شد /پیش بینی بازار سهام امروز

سکته قیمتی در بازار ارز / قیمت سکه صعودی شد

سکته قیمتی در بازار ارز / قیمت سکه صعودی شد

تبعات تحمیل شکست قاطع به پوتین /نباید روسیه را تحقیر کنید

تبعات تحمیل شکست قاطع به پوتین /نباید روسیه را تحقیر کنید

قیمت دلاری مسکن رکورد زد /رابطه بین تورم و اجاره

قیمت دلاری مسکن رکورد زد /رابطه بین تورم و اجاره

سیگنال تحریم های جدید آمریکا به بازار دلار ایران

سیگنال تحریم های جدید آمریکا به بازار دلار ایران

موج سواری در بازار سکه/پیش بینی قیمت سکه امروز

موج سواری در بازار سکه/پیش بینی قیمت سکه امروز

نشانه های صعود بورس کم‌رنگ شد /پیش بینی بازار سهام امروز

نشانه های صعود بورس کم‌رنگ شد /پیش بینی بازار سهام امروز

کنایه عجیب یک بیلبورد در تهران به برخی از مدیران!

شکستن بازار!

راه کوتاه یا طولانی توسعه؟

اقتصاد سیاسی؛ امکان‌ناپذیری تثبیت نرخ دلار

فضانوردی سیاسی و سفارت

لطیفه‌ای به ‌نام برخورد با تندروها

بورس هفته را نزولی آغاز کرد/ ریزش 16 هزار واحدی شاخص کل

بورس هفته را نزولی آغاز کرد/ ریزش ۱۶ هزار واحدی شاخص کل

زمان مجمع سالیانه دو نماد بورسی اعلام شد

اثر ابلاغیه مهم بانک مرکزی بر بورس تهران

نشانه مثبت برای سهامداران بورس/ پیش بینی بورس امروز ۲۸ خرداد ۱۴۰۱

سقوط بورس تحت تاثیر ۳ عامل /بازار سهام فعلا بازنده است

سهام تعریف شاخص بورس عدالت صعود کرد

افت سهم اوراق بدهی از معاملات بازار سهام

قیمت دلار صرافی ملی 28 هزار تومان شد

قیمت دلار صرافی ملی ۲۸ هزار تومان شد

سقوط بیت کوین به کانال ۱۹ هزار دلاری!

نرخ دلار متشکل ، طلا و سکه شنبه ۲۸ خرداد ۱۴۰۱

قیمت گرم طلا امروز شنبه ۲۸ خرداد ۱۴۰۱/ افزایش قیمت تعریف شاخص بورس طلا ۱۸ عیار

قیمت دلار در بازار متشکل شنبه ۲۸ خرداد ۱۴۰۱

قیمت طلا و دلار متشکل شنبه ۲۸ خرداد ۱۴۰۱/ صعود همزمان قیمت طلا و دلار متشکل

قیمت سکه امامی شنبه ۲۸ خرداد ۱۴۰۱/ قیمت سکه گران شد

آثار معکوس قطعنامه شورای حکام

تصویب قطعنامه‌ شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در انتقاد از ایران، در واقع نوعی توهم وحدت در محور غربی را به نمایش می گذارد.

تشدید تنش ها محرک توافق ایران و آمریکا می‌شود؟

مخمصه بایدن مقابل تاکتیک‌های هسته‌ای تهران

همدستی ایران و آمریکا علیه ترفند نفتی روسیه و چین

نفت ایران بدون برجام وارد بازار می‌شود؟

اثر تعریف شاخص بورس پارادوکسیکال قطعنامه شورای حکام

مذاکرات از برزخ خارج‌ می‌شود؟

جزییات دستمزد کارگران در 1401/ چرا کاهش ۱۰۰ هزار تومانی حق مسکن غیر قانونی است؟

حاج‌اسماعیلی: دستمزد را نمی‌توان در جایی غیر از شورای عالی کار تغییر داد

جزییات دستمزد کارگران در ۱۴۰۱/ چرا کاهش ۱۰۰ هزار تومانی حق مسکن غیر قانونی است؟

یک کارشناس بازار کار درباره کاهش حق مسکن کارگران گفت: دستمزدی که بنا به دلایل قانونی و چارچوب‌های حقوقی مصوب شده، هیچ‌کس حق تغییر آن را ندارد؛ در نهایت دولت می‌توانست مصوبه را به شورای عالی برگرداند.

روس ها بازار املاک ترکیه را زیرورو کردند!

روس ها بازار املاک ترکیه را زیرورو کردند!

 «۶ ماموریت فوری» علیه متروپل‌های تهران

«۶ ماموریت فوری» علیه متروپل‌های تهران

گردن مستاجران زیر تیغ مالکان /قیمت ها سرسام آور شد

گردن مستاجران زیر تیغ مالکان /قیمت ها سرسام آور شد

ودیعه خانه‌های 70 تا 80 متری در تهران چند؟

ودیعه خانه‌های ۷۰ تا ۸۰ متری در تهران چند؟

افت قیمت شاهین و ساینا در بازار + جدول قیمت

رصد بازار خودروهای داخلی؛

افت قیمت شاهین و ساینا در بازار + جدول قیمت

اقتصادنیوز: رصد محصولات سایپا نشان دهنده آن است که امروز در میان محصولات «شاهین» و «ساینا» در بازار با افت یک میلیونی در بازار قیمت گذاری شدند.

قیمت خودرو امروز 28 خرداد 1401+جدول

قیمت خودرو امروز ۲۸ خرداد ۱۴۰۱+جدول

بازار 1 میلیارد دلاری خدمات پس از فروش خودرو

بازار ۱ میلیارد دلاری خدمات پس از فروش خودرو

شناسایی موانع واردات خودروی ارزان

شناسایی موانع واردات خودروی ارزان

توافق خودرویی ایران و روسیه

توافق خودرویی ایران و روسیه

قیمت سیگار بالا رفت

علت افزایش قیمت در خرده‌فروشی‌ها

قیمت سیگار بالا رفت

اقتصادنیوز: عوارض گمرکی برای مواد اولیه دخانیات شش برابر شده که روی قیمت محصول نهایی تقریباً اثر ۲۰ تا ۳۰ درصدی دارد.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو به دکمه بالا