فارکس بدون سرمایه در ایران

ارکان بازار سرمایه ایران

بررسی خیارات در معاملات اوراق بهادار فرابورس

توسعه اقتصادی هر کشور مرهون نظام تأمین مالی کارآمدی است که سبب انتقال وجوه سرمایه‌گذاران به سمت بنگاه‌های ‌اقتصادی و پروژه‌های عمرانی می‌گردد. نظام تأمین مالی در بستر بازارهای مالی اعم از بازار پول و بازار سرمایه شکل می‌گیرد. رونق روز افزون بازار سرمایه در مقایسه با بازار پولی و سرعت نقدینگی حاکم بر بورس‌ها و بازارهای خارج از بورس موجب گردیده تا بر اهمیت معاملات اوراق بهادار افزوده گردد. فرابورس به عنوان یکی از ارکان اجرایی بازار سرمایه ایران، بستر انجام معاملات اوراق بهادار را برای سرمایه‌گذاران فراهم آورده است.
معامله اوراق بهادار در فرابورس از عقود لازم و تشریفاتی محسوب می‌شود که امکان اعمال خیارات در این معاملات به لحاظ متفاوت بودن نحوه انجام معامله اوراق بهادار و تسویه آن در مقایسه با معاملات سنتی، مورد مناقشه قرار گرفته است لذا در این نوشتار به بررسی خیاراتی که امکان اعمال آن در معامله اوراق بهادار در فرابورس می‌باشد و همچنین خیاراتی که به جهت خصوصیات خاص این گونه معاملات، قابلیت اعمال ندارد، پرداخته و ارکان بازار سرمایه ایران مورد تحلیل قرار می‌دهیم.

کلیدواژه‌ها

  • اوراق بهادار / معامله اوراق بهادار / خیار / فرابورس / بازار سرمایه

20.1001.1.17350794.1398.23.92.7.5

عنوان مقاله [English]

The Study of Options in the Over the Counter (OTC) Securities Transactions of Iran

نویسندگان [English]

  • Zeinab Falah Tafti 1
  • Homayoun Mafi 2

2 an associate professor in the University of Judicial Sciences and Administrative Services (Tehran) and attorney-at-law

One of the most important reasons for economic development in each country is financing system to transfer funds to the investors, enterprises and projects. Financing system forms in financial markets such as money market and capital markets. The speed of liquidity in capital market causes to pay more attention to securities transactions. OTC as one of the major sections in capital markets for securities transactions. Transactions in OTC are formal contract. It means that some special forms are necessary. In this article we study the options that can be used in OTC transactions and also we determine the options that cannot be assumed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Securities/ Securities Transactions/ Option/ the Over the Counter (OTC) / Capital Market

مراجع

اسکندری، رسول، (1390). بررسی آثار حد نوسان قیمت سهام در بورس اوراق بهادار تهران، مجله چشم‌انداز مدیریت مالی و حسابداری، شماره 3.

اصغری آقمشهدی، فخرالدین و محمدی، سام و مصطفوی، زهرا، (1393). شرایط تحقق خیار غبن، فصلنامه پژوهش‌های فقه و حقوق اسلامی، شماره 37.

انصاری، علی و حیدری سورشجانی، مریم، (1393). تحلیل حقوقی تأیید بورس در معاملات اوراق بهادار، فصلنامه بورس اوراق بهادار، شماره 27.

حمیری، نشوان بن‌سعید، (1420 ه.ق). شمس‌العلوم و دواء کلام العرب من الکلوم، جلد الاول، دارالفکر المعاصر، لبنان.

صادقی‌نشاط، امیر، (1388). حق فسخ قرارداد با وجود امکان الزام به اجرا در حقوق ایران، فصلنامه حقوق، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، شماره 4.

علامه حلی، ابی منصور الحسن بن یوسف بن المطهر الاسدی، (1420 ه. ق). تذکره‌الفقهاء، جلد الثانی، مؤسسة آل البیت علیهم‌السّلام.

منجذب، محمدرضا و علیمحمدی، میثم، (1393). دامنه مجاز نوسان در بورس اوراق بهادار تهران: اثرات، ابعاد و تحلیل آن، فصلنامه سیاست‌های مالی و اقتصادی، شماره 7.

Frey, Alexander Hamilton, (1995). Federal Regulation of the Over-the Counter Securities Market, ارکان بازار سرمایه ایران University of Pennsylvania, Vo. 106, No. 1.

Schexnayder, Martin S., (2009). Illustration by Ryan Day, Securities Broker Liability in Texas, Texas Bar Journal, Vol 72.

تکمیل قانون شفافیت با همکاری سازمان بورس

محمد رضا پورابراهیمی رییس کمیسیون اقتصادی مجلس به بخشی از پرسش ها و خواسته های مدیران و رؤسای بازار سرمایه پاسخ داد.

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین از سازمان بورس اوراق بهادار، در نشست مشترک شاپور محمدی رییس سازمان بورس و اوراق بهادار و مدیران ارکان بازار سرمایه با نمایندگان کمیسیون اقتصادی مجلس این نماینده مجلس دهم در خصوص بند 6 اصل 44 موسوم به قانون شفافیت گفت: در قانون شفافیت کار بزرگی صورت گرفته که این کار باید به کمک بازار سرمایه تکمیل شود. در کمیسیون مجلس دهم این قانون با ضمانت های اجرایی آن به تصویب رسید به همین دلیل هم اکنون هیچ عذر و بهانه ای برای اجرایی نشدن آن وجود ندارد.

وی ادامه داد: اگر سازمان بورس قبلاً ابزار لازم برای برخورد با این نهادهای عمومی را نداشت امروز مجلس هر آنچه را که لازم است در اختیار بورس قرار می دهد.

این نماینده مجلس دهم اظهار داشت: ضمانت های اجرایی را کمیسیون اقتصادی در اختیار سازمان بورس قرار داده، تا اگر نهادی تخلف کرد حساب آن بسته شود و از امور ثبتی این بنگاه ها اجتناب شود، وزیر اقتصاد نیز ناظر اجرای این قانون است. درخواست نمایندگان خانه ملت این است که سازمان بورس، گزارش جامعی از روند اجرایی قانون شفافیت به مجلس ارائه کند.

پور ابراهیمی با بیان اینکه یکی دیگر از ظرفیت هایی که باعث رونق بازار سرمایه می شود، نهادهای عمومی غیر دولتی است، تصریح کرد: بعد از آشنا شدن این نهادها با گزارش نویسی متناسب با استانداردهای بازار سرمایه می توان این بنگاه های اقتصادی را برای عرضه سهام در بازار سرمایه ترغیب کرد.

رییس کمیسیون اقتصادی مجلس در ادامه به عرضه محصولات پتروشیمی ها در بورس کالا پرداخت و گفت: در اقتصاد کشور باید مانع چند صدایی شد. دیدگاه های متناقض وزرا نباید سازمان های تابعه را از نقش های اصلی و تعریف شده شان دور کند.

وی با اشاره به نامه ارسالی به وزیر صنعت، معدن و تجارت برای ارائه توضیح در خصوص مخالفت وی در عرضه محصولات پتروشیمی در بورس کالا، گفت: در بازار سرمایه نیز باید خیلی صریح اعلام شود که نمی توان محصولات پتروشیمی که با هزار مشکل وارد بورس کالا شده را از بورس خارج کرد تا دوباره یک بازار سیاه راه بیفتد که ندانیم در آن چه خبر است.

پورابراهیمی با بیان اینکه باید به دنبال عرضه نفت در فضای شفاف بورس بود، گفت: یکی از مشکلات کشور در زمان تحریم این بود که ما تمرین عرضه خصوصی نفت و محصولات نفتی را نداشتیم. لذا در بحث پتروشیمی ها ما صددرصد در این خصوص کمک می کنیم اما انتظار داریم که بازار سرمایه هم موضع خود را صریح و روشن در این خصوص اعلام کند.

وی در ادامه این مبحث به سنگ آهنی ها اشاره کرد و گفت: در کشور سالانه 600 میلیارد تومان رانت تفاوت قیمت سنگ آهن وارداتی با قیمت فوب بندر عباس است که باید به کمک سازمان بورس و بورس کالا این رانت هم از بین برود.

رییس کمیسیون اقتصادی مجلس در ادامه به اهمیت رتبه بندی شرکت ها اشاره کرد و گفت: امروز قرار است در شورای پول و اعتبار موضوع رتبه بندی بانکها و نحوه نظارت بر این رتبه بندی مطرح شود. چون رتبه بندی شرکت ها باید حتماً صورت بپذیرد. خیلی از مشکلاتی که برای سهامداران پیش می آید به خاطر این است که سرمایه گذاران فرق یک شرکت پر ریسک با یک شرکت کم ریسک را نمی دانند.

نماینده مجلس دهم به ظرفیت و اهمیت حضور شرکت های ایرانی در بورس های خارجی و سرمایه گذاری های خارجی اشاره کرد و گفت: ما هم اکنون در نظام اقتصاد جهانی همچون یک جزیره عمل می کنیم. باید حضور سرمایه گذارن خارجی را تسهیل کرد تا بتوان به بازارهای جهانی دست پیدا کرد. البته این جزیره بودن در افتها و بحران های جهانی باعث می شود بورس ما کمترین ضرر را ببیند اما این موضوع نباید منجر به قطع ارتباط با بازارهای جهانی شود، چون در اقتصاد برای یک درصد عیب هزاران مزیت نادیده گرفته نمی شود

پور ابراهیمی درباره لایحه پذیرش شرکت های جدید در بورس گفت: پذیرش شرکت ها بعد از قطع عرضه های اصل 44 کم شده است و مزیت هایی که برای ورود به بورس در نظر گرفته شده است نیز نسبت به آن الزامی که ما برای ورودشان در نظر گرفتیم بسیار کم است. به عنوان نمونه چه دلیلی دارد یک شرکت حساب های مالی اش را شفاف کند برای یک تخفیف 10 درصدی مالیاتی!

وی در ادامه با اشاره به اهمیت پذیرش هر چه بیشتر سهام شرکت ها و کالاها در بورس های چهار گانه افزود: در لایحه ای که به مجلس ارائه می شود، حتماً مشوقهای بیشتری برای ورود شرکت ها به بازار سرمایه در نظر گرفته شود و ما در مجلس برای تصویب آن ارکان بازار سرمایه ایران کمک لازم را انجام می دهیم تا نه از سر اجبار و الزام بلکه خود شرکتها تمایل به بورسی شدن و عرضه در بورس پیدا کنند.

رییس کمیسیون اقتصادی مجلس تصریح کرد: در این لایحه مشوق های لازم را از جمله حمایت از سهامداران خرد، فعال شدن کانون سهامداران حقیقی در کنار کانون نهادهای سرمایه گذاری و کانون کارگزاری مد نظر قرار بگیرد. همچنین بحث حاکمیت شرکتی نیز صد در صد به عنوان یک بند در لایحه ارسالی دیده شود.

وی با اشاره به اهمیت ابزارهای مشتقه برای ورود شرکتهای خارجی به عنوان مشتری در بورس انرژی، گفت: معاملات هم اکنون در بورس های کالایی مثل بورس انرژی در دو مدل نقدی و قراردادی انجام می گیرد که باید برای توسعه بازار مشتقه با توجه به ظرفیت هایی که دارد، تلاش بیشتری شود.

پور ابراهیمی با بیان اینکه در بودجه 96 مجوز یک میلیارد تومان، تأمین مالی از طریق ابزار مشتقه برای وزارت نفت مصوب شده، درباره توسعه معاملات در بورس انرژی گفت: معامله نفت در بورس یک موضوع اجتناب ناپذیر است، بنابراین باید یکی از اولویت های ما در بازار سرمایه معامله نفت در بورس انرژی باشد.

این نماینده مجلس دهم درباره اهمیت بورس ارز نیز گفت: کسی می تواند منکر معامله میلیاردها دلار ارز در روز شود؟! وقتی این سطح از ارتباط ارز با اقتصاد داخل وجود دارد، باید این بازار غیر قابل شفاف و غیر قابل کنترل در نظام اقتصادی کشور شفاف و روشن شود. اگر شما ابزار مشتقه را توسعه بدهید بخش عمده ای از تقاضاهای فیزیکی نیز کم می شود.

وی خاطر نشان کرد: مجلس در برنامه ششم توسعه هر اقدامی که میتوانست برای توسعه بازار بدهی، بازار سرمایه و بورس های کالایی، انجام داده است.

پور ابراهیمی در بخش پایانی صحبت هایش به سهام عدالت اشاره کرد و گفت: کار سهام عدالت نهایی شده و لایحه دولت نیز تمام شده است. نحوه اجرای آن دست ماست و ما قطعاً به گونه ای عمل خواهیم کرد که تمام نگرانی ها را پوشش دهد.

وی تصریح کرد: 96 هزار میلیارد تومان از دارایی رها شده در اقتصاد متعلق به سهام عدالت است که اصلاً قابل قبول نیست. نه دولت صاحبی برای آن دارد که تعیین تکلیف کند نه بخش خصوص. بلکه 55 میلیون نفر صاحب آن هستند که خیلی از آنها در این مدت از دنیا رفته اند.

ارکان بازار سرمایه ایران

آشنایی با ارکان بازار اوراق بهادار .

به دنبال تحولات اقتصادی و اجتماعی دهه 1340 و شروع حرکت اقتصاد ایران به سمت اقتصاد مبتنی بر بازار و افزایش فعالیت‌های صنعتی در آن دوره که تامین مالی آن‌ بدون شک نیازمند بازارها و ابزارهای جدید بود، ایجاد بورس اوراق بهادار در دستور کار قرار گرفت و قانون تاسیس آن در اردیبهشت 1345 به تصویب مجلس شورای ملی رسید و پس از آن، بورس اوراق بهادار تهران به عنوان یکی از ابزارهای متکی به نظام بازار آزاد با هدف تشویق بخش خصوصی در اقتصاد ایران تاسیس شد و از بهمن ماه 1346 فعالیت خود را با پذیرش سهام بانک توسعه صنعتی و معدنی ایران، شرکت نفت پارس، اوراق قرضه دولتی، اسناد خزانه و اوراق قرضه عباس­آباد به طور رسمی آغاز کرد. بورس اوراق بهادار تهران تا سال 1384 در چارچوب تعیین شده در قانون مزبور فعالیت ­کرد، در این ساختار، سازمان کارگزاران بورس اوراق بهادار تهران به عنوان تنها رکن اجرایی، با شخصیت حقوقی مستقل غير انتفاعي، مسؤولیت اداره بورس را به عهده داشت. اين سازمان را هیئت‌مدیره‌ی هفت نفره‌اي اداره مي كرد كه توسط مجمع عمومی اعضا انتخاب می‌شدند. هیئت مدیره هم دبیرکل را به عنوان بالاترین ارکان بازار سرمایه ایران مقام اجرایی بورس انتخاب مي‌‌كرد. نظارت بر فعاليت سازمان كارگزاران بورس تهران هم بر عهده شوراي بورس، به عنوان بالاترین رکن تصمیم‌گیری و مسؤول و ناظر حسن اجرای قانون تأسیس بورس اوراق بهادار، قرار داشت.

قانون تاسیس بورس اوراق بهادار، در سال 1384 و با توجه به عدم توان پاسخگویی به نیازهای جدید بازار اوراق بهادار، مورد بازنگری قرار گرفت و در آذرماه همان سال، قانون بازار اوراق بهادار به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید.

ارکان تشکیل‌ بازار اوراق بهادار در قانون جدید عبارتند از:

الف) شورای عالی بورس و اوراق بهادار

این شورا بالاترین رکن بازار اوراق بهادار است که تصویب سیاست‌ کلان و خط مشي بازار در قالب سياست‌هاي كلي نظام و قوانين و مقررات مربوط و همچنین اتخاذ تدابير لازم برای ساماندهي و توسعه بازار اوراق بهادار و اعمال نظارت عاليه بر اجراي قانون بازار اوراق بهادار از مهمترین وظایف آن است.

1) اعضای شورای عالی بورس و اوراق بهادار عبارتند از:

2) وزير امور اقتصادي و دارايي که ریاست شورا را نیز بر عهده دارد؛

3) وزير بازرگاني؛

4) رييس كل بانك مركزي جمهوري اسلامي‌ ايران؛

5) روساي اتاق بازرگاني و صنايع و معادن ايران و اتاق تعاون؛

6) رييس سازمان بورس و اوراق بهادار كه به عنوان دبير شورا و سخنگوي سازمان نيز انجام وظيفه خواهد كرد؛

7) دادستان كل كشور يا معاون وي؛

8) يك نفر نماينده از طرف كانون‌ها؛

9) سه نفر خبره مالي منحصراً از بخش خصوصي با مشورت تشكل‌هاي حرفه‌اي بازار اوراق بهادار به پيشنهاد وزير امور اقتصادي و دارايي و تصويب هيات وزيران؛ و

10) يك نفر خبره منحصراً از بخش خصوصي به پيشنهاد وزير ذي‌ربط و تصويب هيات وزيران براي هر بورس كالايي.

ب- سازمان بورس و اوراق بهادار(سبا)

بر اساس قانون بازار اوراق بهادار، نهاد جدیدی تحت عنوان سازمان بورس و اوراق بهادار ایجاد شد تا زیر نظر شورای عالی بورس به نظارت بر اجرای قوانین و مقررات، تنظیم و تدوین مقررات و انجام دیگر وظایف تعیین‌شده در قانون بپردازد. به عبارتی مقام ناظر بازار اوراق بهادار ایران به دو نهاد شورای عالی بورس و سازمان بورس و اوراق بهادار تقسيم شد. سبا موسسه عمومی غير دولتي است كه داراي شخصيت حقوقي و مالي مستقل است و توسط هیئت مدیره پنج نفره اداره می‌شود. اعضای هیئت مدیره از میان افراد امين و داراي حسن شهرت و تجربه در رشته مالي منحصراً از كارشناسان بخش غيردولتي به پيشنهاد رييس شورا و با تصويب شورا انتخاب مي‌شوند.

نمودار زیر ارکان بازار اوراق بهادار را نشان می‌دهد:

ج- بورس اوراق بهادار تهران

بر پايه قانون بازار اوراق بهادار، بورس اوراق بهادار تهران نيز از سازمان عمومي غير انتفاعي به شركت سهامي عام انتفاعي تبديل شد و عمليات اجرايي را بر عهده گرفت. تشکیل، سازماندهی و ادارة بورس اوراق بهادار؛ پذیرش اوراق بهادار؛ وضع و اجرای ضوابط حرفه‌ای و انضباطی برای اعضاء، تعیین وظایف و مسئولیت‌های اعضاء و نظارت برفعالیت آنها؛ نظارت بر حسن انجام معاملات اوراق بهادار پذیرفته شده؛ تهیه، جمع‌آوری، پردازش و انتشار اطلاعات؛ و نظارت بر فعالیت ناشران اوراق بهادار پذیرفته شده از مهمترین وظایف مربوط به آن است. اداره بورس اوراق بهادار تهران بر عهده هيئت مديره است كه از هفت عضو تشكيل مي شود. اعضاي هيئت مديره منتخب مجمع عمومي هستند و براي دوسال انتخاب مي‌شوند.

اداره امور اجرايي شركت هم به عهده مديرعامل شركت است كه توسط هيئت مديره انتخاب مي شود.

نمودار زیر ساختار کلی بورس اوراق بهادار تهران (شرکت سهامی عام ) را نشان می‌دهد

بورس چیست؟ انواع بازار بورس در ایران

بورس چیست

در کشور ما یکی از محوری‌ترین مفاهیمی که برای موفقیت در بازار سرمایه باید با آن آشنا شوید، ابتدایی‌ترین مفهوم این بازار است. یعنی بورس چیست؟ در این مقاله با بررسی انواع بازارهای بورس در ایران، برخی از مفاهیم اولیه بورسی، ارکان و نهادهای بورسی و وب سایت‌های مهم بورسی به این سوال پاسخ خواهیم داد. همراه ما باشید.

ویدئو صفر تا صد بورس!

بورس چیست؟

در ساده‌ترین تعریف بورس بازاری است که در آن دارایی‌های واقعی و مالی تعیین قیمت و خرید و فروش می‌شوند.
کارکردهای اصلی این بازار را می‌توان به صورت خلاصه این‌گونه بیان کرد:

  • مدیریت انتقال ریسک
  • شفافیت بازار
  • کشف قیمت
  • ایجاد بازار رقابتی
  • جمع‌آوری سرمایه‌ها و پس‌اندازهای کوچک برای تامین سرمایه مورد نیاز برای فعالیت‌های اقتصادی

انواع بازارهای بورس در ایران

بازار بورس در ایران به ۴ دسته بورس کالا، بورس اوراق بهادار، بورس انرژی و فرابورس تقسیم می‌شود. در هر یک از این بازارها، شرکت‌های مختلفی حضور دارند و کالاهای متفاوتی نیز مورد معامله قرار می‌گیرند.

بورس کالا

بورس کالا بازاری است که در آن کالاهای مختلف به ویژه مواد خام و مواد اولیه مانند فلزات، نفت، گندم و … مورد معامله قرار می‌گیرند. علاقه‌مندان به حضور در این بازار باید حتما کد بورس کالا دریافت کنند که با کد بورسی متفاوت است.

انواع بازارهای بورس در ایران

بورس اوراق بهادار

در بورس اوراق بهادار دارایی‌هایی مانند سهام، اوراق مشارکت و …. معامله می‌شوند. بورس اوراق بهادار ایران خود به دو بازار اول و دوم تقسیم می‌شود که شرایط پذیرش شرکت‌ها در هر یک از این دو بازار و همچنین تابلوی اصلی و فرعی بازار اول با یکدیگر متفاوت است.ارکان بازار سرمایه ایران

بورس انرژی

بورس انرژی بازاری است که در آن معاملات حامل‌های انرژی مانند نفت و گاز و اوراق بهادار مبتنی بر آن‌ها انجام می‌شود.

فرابورس

فرابورس بازاری است با ساختاری مشابه با بازار بورس با این تفاوت که شرایط پذیرش و فعالیت در این بازار ساده‌تر از بورس است. شرکت‌هایی که شرایط ورود به بازار بورس را ندارند، معمولا سهام‌شان را در بازار فرابورس عرضه می‌کنند.

فرابورس

بعضی از مفاهیم اولیه بورسی

یکی از مهم‌ترین عوامل در کسب بازدهی مناسب از بازار سرمایه و موفقیت در بورس، داشتن شناخت و آگاهی کافی از این بازار است. شناخت نسبت به بورس، مبانی سرمایه گذاری موفق در این بازار و ابزارهای مختلفی که می‌توانند فعالان این بازار را برای کسب سود و رسیدن به اهداف‌شان از سرمایه‌گذاری یاری کنند.
آشنایی با مفاهیم اولیه بورسی از جمله این موارد است که آشنایی با آن‌ها برای کسانی که برای اولین بار قصد ورود به بازار سرمایه رادارند، ضروری است. در زیر به اختصار برخی از این مفاهیم را توضیح می‌دهیم.

کد بورسی

همه کاربران بازار سرمایه برای حضور در این بازار و خرید و فروش سهام باید کد بورسی داشته باشند. شناسه منحصر به فردی که از ترکیب سه حرف اول نام خانوادگی افراد و ۵ عدد به صورت تصادفی تشکیل شده است و تنها یک‌بار برای هر سرمایه‌گذار صادر می‌شود.

نماد معاملاتی

برای تسهیل معاملات و سرعت بخشیدن به فرآیند خرید و فروش سهام در بورس، برای هر یک از شرکت‌های حاضر در این بازار یک نماد معاملاتی در نظر گرفته شده است که از نام شرکت و صنعتی که شرکت در آن فعالیت می‌کند، گرفته شده است.

شاخص بورس

شاخص بورس کمیتی است که وضعیت کلی بازار بورس و تغییرات ایجاد شده در این بازار در بازه‌های زمانی مختلف را نشان می‌دهد. در بورس شاخص‌های مختلفی وجود دارد که هر یک به بررسی جنبه‌هایی از تغییرات این بازار می‌پردازند. از جمله این شاخص‌ها می‌توان به شاخص کل قیمت، شاخص بازده نقدی، شاخص ۵۰ شرکت فعال‌تر، شاخص هم‌وزن و … اشاره کرد.

برخی از مفاهیم اولیه بورسی

کارگزار ناظر

در بازار بورس ایران خرید و فروش سهام و انجام معاملات با واسطه کارگزاری‌ها یا همان کارگزار ناظر انجام می‌شود. انتخاب کارگزار ناظر یکی از اولین قدم‌ها برای فعالیت در بورس و انجام معاملات در این بازار به شمار می‌رود.

صندوق سرمایه‌گذاری

در بازار بورس ابزارهای مختلفی برای سرمایه‌گذاری تعبیه شده‌اند که از جمله آن‌ها می‌توان به صندوق‌های مشترک سرمایه‌گذاری اشاره کرد. این صندوق‌ها یکی از روش‌های سرمایه‌گذاری غیرمستقیم در بورس به شمار می‌روند و با بهره‌گیری از نیروهای متخصص و حرفه‌ای در زمینه بورس و بازارهای مالی، به مدیریت دارایی سرمایه‌گذاران خود در این بازار می‌پردازند.
صندوق های سرمایه گذاری انواع مختلفی دارند که از جمله آن‌ها می‌توان به صندوق‌های با درآمد ثابت، صندوق‌های سهامی و صندوق‌های سرمایه‌گذاری مختلط اشاره کرد.

ارکان و نهادهای بورسی

در ادامه به معرفی برخی از مهم‌ترین ارکان‌ها و نهادهای بازار سرمایه در ایران می‌پردازیم. همچنان همراه ما باشید.

شورای عالی بورس

شورای عالی بورس، بالاترین رکن بورس اوراق بهادار است و مهم‌ترین وظیفه آن تصویب سیاست‌های کلان و خط مشی‌های بازار و همچنین اعمال نظارت بر اجرای قانون بازار بورس اوراق بهادار است.

اعضای شورای بورس عبارتند از: وزیر امور اقتصاد و دارایی در سمت رئیس شورا، وزیر بازرگانی، رئیس بانک مرکزی، روسای اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران و اتاق تعاون، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار در سمت دبیر شورا و سخنگوی سازمان، ۳ نفر خبره مالی از بخش خصوصی با مشورت تشکل‌های حرفه‌ای بازار به پیشنهاد وزیر امور اقتصاد و دارایی و تصویب هیئت وزیران، یک نفر خبره از بخش خصوصی به پیشنهاد وزیر ذی‌ربط و تصویب هیئت وزیران برای هر بورس کالا.

سازمان بورس و اوراق بهادار

سازمان بورس و اوراق بهادار یک موسسه عمومی غیر دولتی است که شخصیت حقوقی و مالی مستقلی دارد. این سازمان توسط یک هیئت مدیره ۵ نفره از کارشناسان بخش غیردولتی که دارای حسن شهرت و تجربه در رشته‌های مالی هستند و با پیشنهاد رئیس شورای عالی بورس و تصویب این شورا تعیین می‌شوند، اداره می‌شود.
از جمله اهداف ایجاد سازمان بورس و اوراق بهادار، تدوین قوانین و مقررات و نظارت بر اجرای آن‌ها زیر نظر شورای عالی بورس است.

سازمان بورس و اوراق بهادار

بورس اوراق بهادار تهران

بورس اوراق بهادار تهران یکی دیگر از ارکان مهم بازار سرمایه ایران است. این نهاد یک شرکت سهامی عام انتفاعی است که عملیات اجرایی بورس اوراق بهادار بر عهده آن قرار دارد. ایجاد بازاری منصفانه، کارآ و شفاف با ابزارهای متنوع از مهم‌ترین ماموریت‌های این سازمان به شمار می‌رود.
تشکیل، سازماندهی و اداره بازار اوراق بهادار، پذیرش اوراق بهادار، وضع و اجرای ضوابط حرفه‌ای و انضباطی برای اعضا و نظارت بر فعالیت آن‌ها و نظارت بر حسن انجام معاملات اوراق بهادار از جمله وظایف بورس اوراق بهادار تهران است.

بورس اوراق بهادار تهران

شرکت مدیریت فناوری بورس تهران

وب سایت شرکت مدیریت فناوری بورس تهران به نشانی TSETMC.com یکی از پرطرفدارترین و کاربردی‌ترین وب‌سایت‌ها در میان فعالان بازار سرمایه است. اصلی‌ترین وظیفه این شرکت، راهبری عملیاتی و فنی سامانه رایانه‌ای بورس است. نام وب سایت شرکت مدیریت فناوری بورس تهران در میان پربازدیدترین وب سایت‌های ایرانی در سایت الکسا نیز دیده می‌شود.

شرکت مدیریت فناوری بورس تهران

شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه

شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه یا به اختصار سمات، یکی دیگر از نهادهای مهم بازار سرمایه است که امور مربوط به ثبت، نگهداری، انتقال، مالکیت اوراق بهادار و تسویه وجوه معاملات را برعهده دارد. این نهاد زیر نظر سازمان بورس و اوراق ارکان بازار سرمایه ایران بهادار فعالیت می‌کند.

شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه

شرکت‌های سرمایه‌گذاری

شرکت‌های سرمایه‌گذاری از دیگر نهادهای مالی مهم و کلیدی بازار سرمایه هستند که با بهره‌گیری از نیروهای متخصص و حرفه‌ای، به مدیریت دارایی افرادی مشغول هستند که نمی‌خواهند به صورت مستقیم به خرید و فروش سهام و انجام معاملات در بازار بورس بپردازند. وظیفه این شرکت‌ها، سرمایه‌گذاری وجوه جمع‌آوری شده از مشتریان در ترکیبی از اوراق بهادار مختلف است.

صندوق‌های سرمایه‌گذاری

از دیگر نهادهای مهم و کلیدی بازار سرمایه، صندوق‌های سرمایه‌گذاری هستند که بنا بر تعریف ماده ۱ بند ۲۰ قانون بازار اوراق بهادار، نهادهای مالی هستند که فعالیت اصلی آن‌ها سرمایه‌گذاری در اوراق بهادار است و مالکین واحدهای آن نیز نسبت به سود و زیان صندوق شریک هستند. وجوه دریافتی از سرمایه‌گذاران در این صندوق‌ها در ترکیب متنوعی از اوراق بهادار و سایر دارایی‌ها سرمایه‌گذاری می‌شود.
صندوق‌های سرمایه‌گذاری، به ویژه برای کسانی که دانش کافی از بازار سرمایه ندارند یا نمی‌توانند اتفاقات این بازار را پیگیری کنند، گزینه‌ای بسیار خوب برای ورود به بورس و سرمایه‌گذاری در این بازار به شمار می‌روند.

وب سایت‌های مهم بورسی

یکی از مهم‌ترین سوالات فعالان ارکان بازار سرمایه ایران بازار سرمایه به ویژه در ابتدای ورود به این بازار این است که اطلاعات مورد نیاز برای تحلیل بازار سرمایه را از چه منبعی به دست آورند. در ادامه مطلب به این سوال پاسخ می‌دهیم و برخی از وب سایت‌های پرطرفدار و کاربردی برای کسب اطلاعات بورسی را به شما معرفی می‌کنیم.

۱/ سایت مدیریت فناوری بورس تهران

وب سایت شرکت مدیریت فناوری بورس تهران به نشانی www.tsetmc.com همانگونه که پیش از این هم گفتیم یکی از جامع‌ترین و کاربردی‌ترین وب سایت‌هایی است که اطلاعات بسیار خوبی درباره نمادهای معاملاتی مختلف در آن ارائه شده است.
در این وب سایت می‌توانید آمار و نمودارهای مربوط به معاملات روزانه سهام، وضعیت بازارهای مختلف بورس، صندوق‌های سرمایه‌گذاری و … را مشاهده کنید و از این اطلاعات برای تحلیل بهتر بازار سرمایه و انتخاب سهام مناسب برای انجام معاملات در این بازار استفاده کنید.

سایت مدیریت فناوری بورس تهران

۲/ سایت کدال

سامانه جامع اطلاع‌رسانی ناشران یا کدال به نشانی www.codal.ir یکی دیگر از وب سایت‌های پرکاربرد بازار سرمایه است که اطلاعات و گزارشات مالی شرکت‌های بورسی در این وب سایت ارکان بازار سرمایه ایران جمع‌آوری و منتشر می‌شود.

سایت کدال

۳/ سایت فیپیران

مرکز پردازش اطلاعات مالی ایران یا فیپیران به نشانی www.fipiran.com از دیگر سایت‌هایی است که در آن اطلاعات مختلفی از بازار سرمایه ارائه شده است.از جمله این اطلاعات می‌توان به وضعیت معاملات سهام در بورس، شاخص‌های مختلف این بازار و البته اطلاعات جامع و بسیار خوبی درباره صندوق‌های سرمایه‌گذاری اشاره کرد.

سایت فیپیران

سخن آخر

بورس بازار جذاب و هیجان‌انگیز است که در عین سودآور بودن ریسک کاهش سرمایه نیز در آن وجود دارد. بازاری که اگر اطلاعات خوبی از آن داشته باشید و با شناخت وارد آن شوید، می‌توانید سود خوبی از آن به دست آورید. در این مطلب سعی کردیم در یک نگاه این بازار را بررسی کنیم ارکان بازار سرمایه ایران و به شما بگوییم که بورس چیست و چگونه در بورس سرمایه‌گذاری کنیم؟ راهنمای کامل سرمایه گذاری در بورس برای تازه واردان، که می‌تواند شروعی برای آشنایی با این بازار و نحوه سرمایه‌گذاری در آن باشد. برای آشنایی بیشتر با بازار بورس و مبانی سرمایه‌گذاری موفق در این بازار، دوره‌های آموزش بورس آگاه را فراموش نکنید.

گواهینامه اصول بازار سرمایه

گواهینامه اصول بازار سرمایه

از آنجا که مقررات حاکم بر بازار سرمایه و قوانین موجود، دادن مجوز برخی از فعالیت‌ها به سازمان‌های مذکور را مشروط به استفاده از افراد دارای گواهینامه‌های حرفه‌ای بازار سرمایه دانسته است لذا کسب گواهینامه‌های بازار سرمایه و بالاخص اخذ گواهینامه اصول بازار سرمایه به عنوان مدرک پایه و پیش‌نیاز سایر مدارک جهت تصدی‌گری مشاغل موجود در نهادهای مالی تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار امری مهم و ضروری خواهد بود.

در ابتدا بایستی به این نکته اشاره کرد که 7 نوع گواهینامه حرفه ای برای بازار سرمایه ی ایران در نظر گرفته شده است که یکی از گواهینامه ها، اصول بازار سرمایه است که در ادامه به طور مفصل به آن خواهیم پرداخت:

1.اصول بازار سرمایه

2.تحلیلگری بازار سرمایه

3.معامله‌گری بازار سرمایه

4.کارشناسی عرضه و پذیرش

5.مدیریت نهادهای بازار سرمایه

6.مدیریت سبد اوراق بهادار

7.ارزشیابی اوراق بهادار

دریافت گواهینامه اصول بازار سرمایه

آزمون اصول بازار سرمایه چیست؟

آزمون اصول بازار سرمایه‌، مقدماتی ترین و یکی از مهمترین آزمون های بازار سرمایه است زیرا این آزمون به صورت مستقیم و یا با واسطه پیش‌نیاز و لازمه ی سایر آزمون‌های بازار سرمایه (معامله‌گری بورس کالا، مدیریت نهاد های بازار سرمایه، معامله گری اوراق مالی، کارشناسی عرضه و پذیرش، معامله گری ابزار مشتقه) و همچنین هم نیاز با آزمون تحلیلگری است. به این معنا که شرکت در دیگر آزمون‎های سازمان بورس وابسته به قبول شدن در آزمون اصول بازار سرمایه است و همانگونه که از عنوان این ارکان بازار سرمایه ایران آزمون مشخص است، دارندگان مدرک اصول بازار سرمایه باید با مفاهیم مقدماتی و پایه بورسی آشنایی کافی را داشته باشند.

افرادی که در آزمون اصول بازار سرمایه قبول می شوند، گواهینامه اصول بازار سرمایه را کسب می‌کنند، پس از اخذ گواهینامه اصول بازار سرمایه علاوه بر امکان شرکت در سایر آزمون‌های بازار سرمایه، می‌توانند در نهادهای مالی سمت‌هایی را نیز بر عهده بگیرند که می توان به موارد زیر اشاره کرد: مشاور سرمایه‌گذاری، مدیرسبد، متصدی جمع‌آوری و ارائه اطلاعات، تحلیلگر، مدیر سرمایه‌گذاری، مدیر معاملات، مدیر معاملات مشترک یا مشتقه اوراق بهادار، مسئول مرکز تماس، مدیر معاملات برخط و.

چه کسانی می توانند در آزمون اصول بازار سرمایه شرکت کنند؟

آزمون اصول بازار سرمایه دارای پیش نیاز نیست و تمام افرادی که مدرک تحصیلی کارشناسی یا بالاتر از دانشگاه ها یا موسسات آموزشی داخلی مورد تایید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری یا معادل آن ها یا مدرک تحصیلی از دانشگاه ها و موسسات آموزش خارجی که توسط وزارت علوم، تحقیقات و فناوری معادل کارشناسی یا بالاتر ارزشگذاری شده باشد، می‌توانند در آزمون‌ اصول بازار سرمایه ثبت نام کنند و گواهینامه آن را دریافت نمایند.

به این معنا که برای شرکت در آزمون اصول بازار سرمایه نیازی نیست گواهینامه سایر آزمون‌های بازار سرمایه را داشته باشید. البته، کسانی که قبلاً دارای هر یک از دو گواهینامه اصول مقدماتی بورس اوراق بهادار یا اصول مقدماتی بورس کالا بوده‌اند، نیازی به شرکت در این آزمون ندارند و گواهینامه اصول بازار سرمایه به آنان تعلق خواهد گرفت. به این معنا که اولین قدم برای دریافت گواهینامه های حرفه‌ای بازار سرمایه، در اختیار داشتن مدرک گواهینامه حرفه‌ای اصول بازار سرمایه است که بدست آوردن آن، گام اول برای ورود حرفه‌ای به بازار بورس ایران است.

کسب گواهینامه اصول بازار سرمایه برای کسانی که قصد تحصیل در مقطع کارشناسی‌ارشد اقتصاد، مدیریت بازرگانی، MBA، فناوری اطلاعات و حسابداری و مدیریت امور مالی در دانشگاه‌های خارج از کشور (با بورس یا بدون بورس) هستند، باعث تقویت رزومه آنها خواهد شد.

گواهینامه های بورس

مزایای دریافت گواهینامه اصول بازار سرمایه:

اخذ گواهینامه اصول بازار سرمایه برای تمامی افراد و نهادهای مرتبط با بازار سرمایه مفید و موثر است به عنوان مثال برای داوطلبان کسب این مدرک باعث به وجود آمدن مزیت های زیر می شود:

◾ به وجود آمدن فرصت دستیابی به بعضی از جایگاه‌های منحصر به فرد شغلی

◾ بدست آوردن صلاحیت حرفه‌ای در میان فعالان بازار سرمایه

◾ گسترده شدن ارتباطات و امکان ورود به شبکه ارتباطی با افراد و فعالان متخصص بازار سرمایه

◾ همچنین برای صاحبان نهاد های مالی باعث افزایش صلاحیت حرفه ای و رشد و توسعه ی واحد اقتصادی به گونه ای مفید و موثر می شود و در ادامه نیز موجب صرفه‌ جویی در وقت و هزینه برای انتخاب و استخدام نیروی مورد نیاز نهاد مالی می شود.

◾ اگر به طور کلان تر نیز نگاه کنیم در ابعاد جامعه نیز می تواند اثر بخش باشد به طوریکه باعث ارتقا و بهتر شدن سطح علمی و حرفه ای فعالان نظام مالی شده و بازارهای مالی را کاراتر و شفاف تر می کند.

برای دریافت گواهینامه اصول بازار سرمایه باید در آزمون اصول بازار سرمایه که توسط سازمان بورس برگزار می شود، شرکت کرد. حال سوال اینجاست که منبع و سطح این آزمون چگونه ارکان بازار سرمایه ایران است و چه اطلاعات و نکاتی را شامل می شود.

همانطور که بالاتر اشاره کردیم، داوطلبان برای شرکت در آزمون اصول بازار سرمایه و کسب گواهینامه اصول بازار سرمایه حداقل باید دارای مدرک کارشناسی از موسسات آموزش عالی و دانشگاه‌های مورد تایید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری باشند.

استخدام دارندگان گواهینامه اصول بازار سرمایه

مواد آزمون اصول بازار سرمایه شامل چه درس‌هایی است؟

مواد آزمون ارکان بازار سرمایه ایران اصول بازار سرمایه شامل موارد زیر است:

فهم و تحلیل صورت‌های مالی

در این بخش تعداد ۲۰ سؤال طرح می‌شود و ضریب آن ۴ است. سرفصل‌های این درس امتحانی شامل موارد زیر است:

• تعاریف، مفاهیم و عناصر تشکیل‌ دهنده صورت‌های مالی

• سازوکارهای گزارشگری مالی

• درک صورت سود و زیان

• درک صورت جریان وجه نقد

• تکنیک‌های مقدماتی تجزیه و تحلیل صورت‌های مالی (نسبت‌های مالی)

مقدمات بازارها، ابزارها و نهادهای مالی

تعداد سؤالات این درس ۲۰ سؤال است که ضریب ۴ دارند. سرفصل‌های این درس به شرح زیر است:

• مفاهیم بازارهای مالی

• ویژگی‌های سهام عادی و مفاهیم مربوطه

• ویژگی‌های سهام ممتاز و مفاهیم مربوطه

• مفاهیم مربوط به اوراق بهادار با درآمد ثابت

• مفاهیم سایر اوراق بهادار

• شاخص‌های بازار اوراق بهادار

• کارایی بازار و بازارهای سرمایه کار

• آشنایی با نهادهای مالی، نقش و کارکرد آن‌ها

مقدمات امور مالی شرکتی

این درس ۲۰ سؤال را به خود اختصاص داده و ضریب آن در امتحان ۴ است. سرفصل‌های این درس، موارد زیر هستند:

• مقدمات بودجه‌بندی‌ سرمایه‌ای

• مقدمات هزینه سرمایه

• مقدمات مدیریت تأمین مالی

• مقدمات تجزیه و تحلیل نقاط سربه‌سر و اهرم‌ها

• تعاریف مقدماتی مربوط به بازده

• مفاهیم پایه ریسک

مقدماتی بر اقتصاد

ضریب این درس در آزمون ۳ است و تعداد ۲۰ سؤال از آن طرح می‌شود. سرفصل‌های این درس عبارتند از:

• مقدمات اقتصاد خرد

روش‌های کمی مقدماتی

تعداد سؤالات این درس ۲۰ بوده و ضریب آن ۳ است. عناوین زیر سرفصل‌های این درس هستند:

• محاسبات بازده و ریسک

اصول بازار سرمایه اسلامی و اخلاق حرفه‌ای

تعداد ۲۹ سؤال به این درس اختصاص یافته و ضریب آن ۴ است. سرفصل‌های این درس به شرح زیر است:

• ضوابط عمومی قراردادهای بازار سرمایه از دیدگاه فقهی (تعریف، مستندات فقهی و مصادیق)

• ضوابط اختصاصی قراردادهای بازار سرمایه از دیدگاه فقه اسلامی (تعریف، ماهیت، ارکان، احکام، انواع و مصادیق)

• بورس‌بازی در بازار سهام از دیدگاه اسلام

• اصول اخلاقی و معیارهای رفتار حرفه‌ای

مقررات اصول بازار سرمایه

این درس ۲۰ سؤال دارد و ضریب آن ۴ است.

همه سؤالات این درس بر اساس آخرین اصلاحات انجام شده قوانین، مقررات، دستورالعمل‌ها و آیین‌نامه‌های مصوب زیر خواهد بود:

• قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران

• اصلاحیه قانون تجارت، مبحث اول، بخش‌های ۱، ۲، ۳، ۵، ۶، ۷، ۸، ۱۰، ۱۱ و ۱۲

• قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید در راستای تسهیل اجرای سیاست‌های کلی اصل 44 قانون اساسی

• آیین‌نامۀ اجرایی قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران

• ضوابط نظارت سازمان بورس بر فرآیند تأسیس و افزایش سرمایه شرکت‌های سهامی عام

• دستورالعمل اجرایی افشای اطلاعات شرکت‌های ثبت شده نزد سازمان بورس و اوراق بهادار

• دستورالعمل عضویت در کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار

• مقررات عضویت در کانون نهادهای سرمایه‌گذاری ایران

• مصوبه مربوط به تعریف سرمایه‌گذار نهادی

• دستورالعمل رسیدگی به تخلفات در کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار

• دستورالعمل رسیدگی به تخلفات در بازار سرمایه

• دستورالعمل اجرایی فصل ششم قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران

• مصوبه در خصوص مرجع حل اختالفات فعالان بازار اوراق بهادار فاقد کانون مربوطه

• دستورالعمل شناسایی و ثبت نهادهای مالی فعال در بازار اوراق بهادار نزد سازمان بورس و اوراق بهادار

• دستورالعمل شناسایی مشتریان در بازار سرمایه

• دستورالعمل ثبت، نگهداری و گزارش‌دهی اسناد، مدارک و اطلاعات توسط اشخاص تحت نظارت

حد نصاب قبولی در آزمون اصول بازار سرمایه:

حد نصاب هر درس از آزمون اصول بازار سرمایه ۳۵ از ۱۰۰ است. البته میانگین کل آزمون باید حداقل ۵۰ از ۱۰۰ باشد.

آزمون های گواهینامه اصول بازار سرمایه

معافیت ها:

از جمله مواردی که داوطلبان آزمون بازار سرمایه باید بدانند، معافیت های این آزمون است که در قسمت زیر به آن ها اشاره می کنیم:

1) دارندگان مدرک دکتری یا معادل آن در رشته های مالی، مهندسی مالی، اقتصاد، حسابداری، مدیریت بازرگانی (گرایش مالی)، بیمه و بانکداری مورد تایید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری که حداقل امتیاز سوابق تحصیلی و سوابق پژوهشی را مطابق دستورالعمل اعطائی گواهینامه ی حرفه ای بازار سرمایه به دارندگان مدرک دکتری مصوب هیئت مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار کسب نمایند، از شرکت در آزمون اصول بازار سرمایه بی نیاز بوده و می توانند در صورت تصویب کمیته گواهینامه های حرفه ای بازار اوراق بهادار، گواهینامه مورد تایید کمیته را دریافت نمایند. لازم به ذکر است در صورت تشخیص کمیته متقاضی می بایست دوره ی آموزشی مقررات مربوط به گواهینامه را سپری نماید.

2) دارندگان مدرک CFA(تمامی سطوح) در صورت کسب حداقل 50 درصد نمره در هر دو ماده امتحانی مقررات اصول بازار سرمایه و اصول بازار سرمایه اسلامی و اخلاق حرفه ای و همچنین شرکت در دوره آموزشی در مورد اوراق بهادار اسلامی، با تایید کمیته گواهینامه های حرفه ای، گواهینامه اصول بازار سرمایه را دریافت خواهند کرد.

3) دارندان مدرک CIIA در صورت کسب حداقل 50 درصد نمره در هر دو ماده امتحانی مقررات اصول بازار سرمایه و اصول بازار سرمایه اسلامی و اخلاق حرفه ای و همچنین شرکت در دوره آموزشی در مورد اوراق بهادار اسلامی، با تایید کمیته گواهینامه های حرفه ای، گواهینامه اصول بازار سرمایه را دریافت خواهند کرد.

چگونه در آزمون اصول بازار سرمایه ثبت نام کنیم؟

برای شرکت کردن در آزمون اصول بازار سرمایه بایستی به وب‌سایت اداره امور گواهینامه‌های سازمان بورس و اوراق بهادار به نشانی icmc.seo.ir مراجعه کنید. در صورتی که شما قبلاً در این سایت عضو نشده‌اید، لازم است ابتدا در قسمت ثبت‌نام، برای خود یک پروفایل شخصی ایجاد کنید و پس از تکمیل مشخصات و موارد خواسته شده، آزمون مورد نظر را انتخاب کنید و ثبت نام خود را نهایی کنید.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو به دکمه بالا